Menn og dr

Nlega barst mr psti krkominn glaningur fr Bndasamtkunum: Hagtlur landbnaarins 2005, handhgur bklingur og uppfullur af vel fram settum frleik um lfi sveitinni. ar kennir margra grasa. Sumt kemur vart, anna ekki. arna kemur fram, a hlutdeild landbnaar landsframleislunni hlt fram a minnka fyrra og var 1,5%, enda tt nrri 4% mannaflans vinni enn vi landbna. Fjldi bla er n innan vi 3.300, og mealaldur bnda er 53 r. Kab hsa a jafnai 25-35 kr, fjrb hsa jafnaarlega 300-500 kindur frum yfir veturinn. slandi eru rettn bli hverja sund ba mti tlf Danmrku, tu Svj, sex zkalandi og fjrum Bretlandi (tlurnar eru fr 2001). Saufjrstofninn er 463 sund, en var 828 sund 1980. a er framfr. Hrossastofninn hr heima telur rsklega 71 sund.

g segi hr heima, v a a er n ori miklu meira um slenzka hesta tlndum en innan lands. zkalandi eru 60 sund slenzk hross, tjn sund Danmrku, rsklega fjrtn sund Svj og annig fram. Hrossastofninn heild nlgast 200 sund, svo a einungis um rijungur stofnsins heldur sig heimaslum. Af essu m ra grskuna hrossatflutningi undangengin r. Erlendis er slenzki hesturinn hafur inni giringum og vinnur v engin umhverfisspjll vru landi. Hr heima tkast hinn bginn enn sem fyrr nr heft lausaganga bfjr og hrossa og ber hfusk uppblstri landsins. etta er langalvarlegasti umhverfisvandi slands, og hann er auleystur.

fram me smjri. Hagtlunum er bverndarkostnainum haldi til haga, og ekkert er dregi undan. a er eins og a a vera. arna er v lst, a bverndarkostnaurinn – .e. kostnaurinn, sem bverndarstefnan leggur skattgreiendur gegnum fjrlg rkisins og neytendur gegnum htt matvruver – er tvfalt meiri hr heima en Evrpusambandinu mia vi framleisluvermti landbnaarins, fjrum sinnum meiri en Bandarkjunum og 35 sinnum meiri en Nja-Sjlandi. a er v af, sem ur var, a vi, sem reyndum a upplsa flki landinu um bverndarbyrina, vorum sakair um sannindi og vild gar bnda. Fyrir nokkrum rum teygi eftirfarandi fyrirsgn sig yfir vera forsu Bnaarblasins Freys strsletri: ,,Lgur orvaldur?” N senda eir mr Hagtlur landbnaarins me krri kveju. Svona lfi a vera.

slenzkir hestar virast einnig hafa teki miklum framfrum undangengin r, ekki aeins gingarnir, sem flestir sj hestamtum, heldur hrossastofninn eins og hann leggur sig. Hestarnir eru fallegri en ur, miklu fallegri. etta stafar af kerfisbundnum kynbtum. Maurinn hefur teki sr alrisvald yfir hestinum. Slkt alrisvald vekur spurningar um agt nrveru nttrunnar. Eitt er vst: mnnum leyfist ekki a taka sr slkt vald hver yfir rum. Samt sjst ess engin merki, a kynbtur og hrossarkt hafi spillt erfasafni slenzka hestsins, enda segir Bnaarlgum fr 1998: ,,Bfjrrktin skal taka mi af skuldbindingum slendinga um varveislu lffrilegrar fjlbreytni.“ Eigi a sur eiga menn mistk httu, ef eir taka sr skora vald yfir rum tegundum. Fyrir nokkrum ratugum var nnur hver kr sveitum landsins hyrnd, ef g man rtt; n eru r nstum allar kollttar. Hyrndum km hefur sem sagt veri trmt ea v sem nst. Hrossarktarrunautarnir fara eins a. N rkta menn t.d. hesta me beina ftur, og ykjast sumir taka eftir v, a beinfttir hestar skeia ekki eins vel og hestar me skakka ftur, svo a skei kann a vkja fyrir rum gangi, einkum brokki. Skjttir hestar eru nstum horfnir, en eir eru vst aftur a komast tzku. Hr m ekki miki t af brega.

Eftir stendur slenzkur hestur, sem er fallegri og glsilegri en nokkru sinni fyrr og selst eins og heitar lummur um alla Evrpu og Amerku. Fegur hans og tign m m.a. ra af v, a menn eru a mestu httir a halda kappreiar hr heima eins og tkaist fyrri t; nei, vi horfum heldur hestana leika listir snar n ess a lta reyta kapphlaup me gamla laginu. a dugir. Krfuboltalii Harlem Globetrotters fer me lku lagi um heiminn og leikur listir snar me boltann. eir spila allir smu krfu ea vi gerviandsting – og flk kaupir sig inn til a horfa . eir tapa aldrei.

Frttablai, 11. gst 2005.


Til baka