Hvernig landi­ liggur

Stjˇrnskipunarmßlin eru n˙ Ý fastmˇtu­um farvegi skv. l÷gum, sem Al■ingi setti um stjˇrnlaga■ing ß sÝ­asta ßri. Forsagan er břsna l÷ng. Ůegar ß ßrinu 1945, ßri eftir sam■ykkt stjˇrnarskrßrinnar Ý ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu vi­ lř­veldisstofnunina 1944, hˇfust umrŠ­ur um nau­syn ■ess a­ endursko­a stjˇrnarskrßna, enda haf­i h˙n veri­ sett a­eins til brß­abirg­a. Al■ingi hefur ■ˇ ekki tekizt a­ vinna ■a­ verk ■rßtt fyrir umfangsmiki­ nefndarstarf ß vegum ■ingsins um langan tÝma. ١ tˇkst a­ bŠta gˇ­um mannrÚttindakafla inn Ý stjˇrnarskrßna 1995. Ţmis ÷nnur mßl, sem var­a m÷rkin milli framkvŠmdarvalds, l÷ggjafarvalds og dˇmsvalds, hafa seti­ ß hakanum. Stjˇrnmßlaflokkarnir hafa ekki geta­ komi­ sÚr saman um řmis atri­i, sem var­a ■ß sjßlfa og valdi­, sem stjˇrnarskrßin fŠrir ■eim ˇbeint. Al■ingi vi­urkenndi ■etta sjˇnarmi­ Ý verki eftir hrun me­ sam■ykkt laganna um stjˇrnlaga■ingi­. Al■ingi ßkva­ a­ fela ■jˇ­inni a­ kjˇsa sÚr fulltr˙a ß stjˇrnlaga■ing frekar en a­ skipa eina nefndina enn til a­ gera till÷gur um endurbŠtur ß stjˇrnarskrßnni e­a nřja stjˇrnarskrß. Eftir ■vÝ hlřtur a­ teljast e­lilegt, a­ till÷gur stjˇrnlaga■ingsins ver­i lag­ar Ý dˇm ■jˇ­arinnar a­ loknu verki, en ekki Ý dˇm Al■ingis, svo sem e­lilegt hef­i geta­ talizt, hef­i Al■ingi skipa­ fulltr˙a til setu ß stjˇrnlaga■ingi. LÝklegt hlřtur ■vÝ a­ teljast, a­ stjˇrnlaga■ingi­ leggi til vi­ Al■ingi, a­ till÷gur stjˇrnlaga■ingsins ver­i bornar undir ■jˇ­aratkvŠ­i ßn efnislegra afskipta Al■ingis af till÷gunum. Til ■ess ■arf ekki anna­ skv. stjˇrnarskrßnni en sam■ykkt Al■ingis ■ar a­ l˙tandi, enda fŠri ekki vel ß, a­ Al■ingi fjalla­i sjßlft um till÷gur, sem var­a Al■ingi og řmsa a­ra ■Štti stjˇrnskipunarinnar. Ůjˇ­in setur sÚr stjˇrnarskrß til a­ reisa gir­ingar og vernda almenning fyrir yfirv÷ldum. Stjˇrnarskrßnni er beinlÝnis Štla­ a­ binda hendur Al■ingis og annarra stjˇrnvalda me­ ■vÝ a­ kve­a ß um valdm÷rk og mˇtvŠgi. Stjˇrnlaga■ingi­ kemur saman 15. febr˙ar og mun starfa skv. l÷gum Ý tvo mßnu­i me­ hugsanlegri framlengingu Ý tvo mßnu­i til vi­bˇtar. Ůar sitja 25 fulltr˙ar, sem 84 ■˙sund kjˇsendur v÷ldu ˙r hˇpi 523 frambjˇ­enda. Kj÷rsˇknin var 37% bori­ saman vi­ 44% kj÷rsˇkn, ■egar samningurinn um sambandsl÷gin, sem fŠr­u ■jˇ­inni fullveldi 1918, var borinn undir ■jˇ­aratkvŠ­i. Eins og Gu­mundur Ëlafsson hagfrŠ­ingur og Hj÷rtur Hjartarson sagnfrŠ­ingur hafa bent ß, mß telja samanbur­inn vi­ kj÷rsˇknina 1918 nŠrtŠkari en samanbur­ vi­ al■ingiskosningar, ■ar sem stjˇrnmßlaflokkar me­ fullar hendur fjßr smala kjˇsendum ß kj÷rsta­. Fj÷lmargir, kannski langflestir frambjˇ­endur til stjˇrnlaga■ings h÷f­u sig lÝtt e­a ekki Ý frammi fyrir kosninguna og v÷r­u litlu e­a engu fÚ til kynningar ß frambo­um sÝnum. Umbo­ rÚtt kj÷rins stjˇrnlaga■ings ß grundvelli laga frß Al■ingi ver­ur ekki vefengt me­ skÝrskotun til 37% kj÷rsˇknar e­a annarra atri­a. Lř­rŠ­islegt umbo­ stjˇrnlaga■ingsins frß kjˇsendum er hafi­ yfir allan vafa. Ătla ver­ur, a­ ■eir, sem nß­u kj÷ri til stjˇrnlaga■ings, hafi hloti­ kosningu fyrst og fremst ß grundvelli ■eirra sjˇnarmi­a, sem ■eir lřstu fyrir kosninguna. Sjˇnarmi­ ■eirra lßgu fyrir t.d. Ý sv÷rum ■eirra vi­ spurningum DV Ý nˇvember, og ■au vir­ast lÝkleg til a­ endurˇma Ý till÷gum stjˇrnlaga■ingsins. Af 25 kj÷rnum fulltr˙um sv÷ru­u 23 spurningum DV, tveir sv÷ru­u ekki. Frˇ­legt er a­ sko­a sv÷r fulltr˙anna vi­ řmsum lykilspurningum. LÝtum yfir landslagi­. Ůegar sv÷rin eru dregin saman, kemur Ý ljˇs, a­ 19 fulltr˙ar af 23 eru hlynntir ■vÝ a­ breyta stjˇrnarskrßnni, 22 eru hlynntir ßkvŠ­i um au­lindir Ý ■jˇ­areign, 18 eru hlynntir mßlskotsrÚtti forsetans, 21 er hlynntur ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slum, 16 eru hlynntir persˇnukj÷ri, 20 eru andvÝgir setu rß­herra ß Al■ingi, 23 eru andvÝgir ■vÝ, a­ dˇmsmßlarß­herra einn skipi dˇmara, 22 eru hlynntir j÷fnu vŠgi atkvŠ­a ˇhß­ b˙setu, 14 eru hlynntir ■vÝ, landi­ sÚ eitt kj÷rdŠmi, en fimm eru ■vÝ andvÝgir, 17 eru hlynntir ■ingrŠ­i, 17 eru hlynntir opnum yfirheyrslum ß Al■ingi, og 18 eru andvÝgir ■vÝ, a­ rß­herra einn skipi Ý embŠtti. ┴tta eru hlynntir auknum valdheimildum forsetans, en fimm eru andvÝgir, 14 eru hlynntir ■vÝ a­ fŠkka ■ingm÷nnum, en sj÷ eru andvÝgir, 21 og 18 eru hlynntir ■vÝ a­ takmarka, hversu lengi forseti og forsŠtisrß­herra geta seti­ Ý embŠtti, og 20 fulltr˙ar eru hlynntir auknum rÚtti almennings til upplřsinga. Fimmtudaginn 20. jan˙ar mun Úg fara yfir svi­i­ Ý opinberum hßdegisfyrirlestri Ý hßtÝ­asal Hßskˇla ═slands kl. 12-13 og svara spurningum ˙r sal. Allir velkomnir.
 

FrÚttabla­i­, 6. jan˙ar 2011.


Til baka