Dj÷flaeyjan: NŠsti bŠr vi­

Jˇnsbˇk Einars Kßrasonar markar vatnaskil Ý Ýslenzkum bˇkmenntum. Bˇkin bř­ur lesandanum inn Ý v÷lundarh˙s Ýslenzks vi­skiptalÝfs, lei­ir hann ■ar sal ˙r sal og leyfir honum a­ heyra sumt af ■vÝ, sem ■ar var sagt og gert ß loku­um fundum. A­rar ■jˇ­ir eiga slÝkar bŠkur, en ekki vi­ ═slendingar – ekki fyrr en n˙. ═ skjˇli ■essarar ■urr­ar hafa ■÷gn og myrkur umluki­ řmis atvik vi­skiptalÝfsins fyrr og n˙ og byrgt ■jˇ­inni sřn og rugla­ hana Ý rÝminu. Menn hafa lßti­ sÚr duga a­ hvÝskra um řmislegt af ■vÝ, sem Einar Kßrason dregur n˙ fram Ý dagsljˇsi­, svo a­ allir megi sjß og skilja og skemmta sÚr. Galdur h÷fundarins er a­ hafa gefi­ sÚr tÝma til a­ hlusta ß mikinn fj÷lda manna og ra­a frßs÷gnum ■eirra saman, svo a­ ˙r ver­ur heilleg mynd og listileg. Hann gengur a­ s÷nnu vel undirb˙inn til verksins, me­ Dj÷flaeyjuna og fleiri gˇ­ar bŠkur Ý farangrinum.

 

Og hvÝlÝk mynd! Ůarna er m.a. a­ finna nßkvŠmar lřsingar ß ■vÝ, hvernig nafngreindir stjˇrnarmenn St÷­var 2, nßtengdir SjßlfstŠ­isflokknum, reyndu a­ reka st÷­ina sem flokksst÷­ ßn ■ess a­ skeyta um hag hluthafanna. Flokkurinn reyndi a­ tro­a ˇhŠfum flokkserindreka inn ß st÷­ina sem sjˇnvarpsstjˇra og krÝa ˙t afslŠtti af auglřsingum umfram a­ra vi­skiptavini. Ůeir litu ß ■a­ sem k÷llun sÝna a­ mjˇlka einkast÷­ina fyrir Flokkinn. SÚrsta­a Jˇns Ëlafssonar fˇlst m.a. Ý ■vÝ, a­ hann neita­i a­ ver­a vi­ slÝkum tilmŠlum, ■vÝ a­ hann skildi, a­ vi­skipti og stjˇrnmßl eru vond blanda. (Samt haf­i hann veri­ gjaldkeri Ý landsmßlafÚlaginu Ver­i og komi­ til ßlita sem varaforma­ur fÚlagsins, en ■a­ tˇkst ekki.) Stjˇrnarm÷nnunum, sem hugsu­u frekar um Flokkinn en st÷­ina, var ß endanum skßka­ til hli­ar eins og nau­syn bar til. Ůannig var­ Jˇn Ëlafsson a­ fj÷lmi­larisa: flokkserindrekarnir gßtu sjßlfum sÚr um kennt. Jˇnsbˇk vekur ßleitnar grunsemdir um ■a­, a­ e.t.v. hafi ÷­rum fyrirtŠkjum SjßlfstŠ­isflokksins ekki heldur veri­ Štla­ a­ skila ar­i, ekki frekar en St÷­ 2 (e­a Sambandi Ýslenzkra samvinnufÚlaga), og ■vÝ ■urfi enginn a­ fur­a sig ß ÷rl÷gum Kolkrabbans, sem er n˙ ekki nema svipur hjß sjˇn. Hann fˇr s÷mu lei­ og Sambandi­ og SovÚtrÝkin – sumpart af s÷mu ßstŠ­um. Einar Kßrason segir einnig Ý bˇkinni frß fundi, ■ar sem Jˇn Ëlafsson og Kjartan Gunnarsson, gullkistuv÷r­ur SjßlfstŠ­isflokksins, voru leiddir saman vi­ fjˇr­a mann til a­ leita sßtta (!) milli St÷­var 2 og SjßlfstŠ­isflokksins. Ein sßttatillagan fˇlst Ý ■vÝ, a­ st÷­in skyldi kaupa langa ■ßttar÷­ um samtÝmas÷gu af einum flokkserindrekanum. Ekki fannst Jˇni ■a­ vera ßrennileg uppßstunga, enda var efnisval handa st÷­inni ekki Ý hans verkahring; r÷­in var ■ß seld rÝkissjˇnvarpinu, engin fyrirsta­a ■ar. Kaupver­i­ hefur ekki enn veri­ gefi­ upp ■rßtt fyrir Ýtreka­ar ßskoranir, ■ˇtt um opinbert fÚ sÚ a­ tefla. Og ■annig ra­ar Einar Kßrason s÷gunum af vir­ingarm÷nnum SjßlfstŠ­isflokksins a­ verki eins og k÷gglum ß band, svo a­ ˙r ver­ur fÝn lesning og frŠ­andi handa ■eim, sem hafa ekki hinga­ til hirt um kynna sÚr ■ennan ■ßtt vi­skipta- og stjˇrnmßlas÷gu landsins sÝ­ustu ßr. Ůessum ■Štti ■jˇ­ars÷gunnar hafa ekki ß­ur veri­ ger­ svo gˇ­ skil ß bˇk, ■ˇtt grein og grein hafi birzt Ý bl÷­unum um řmsa anga s÷gunnar. Jˇnsbˇk breg­ur skÝrari og betri birtu ß skuggahli­ar SjßlfstŠ­isflokksins en margir ßrgangar Morgunbla­sins.

 

╔g hnaut um tvŠr villur bˇkinni, en ■Šr eru sakleysi­ sjßlft: ■ar eru h÷f­ eftir Nixon BandarÝkjaforseta ummŠli, sem Johnson fyrirrennari hans lÚt falla um J. Edgar Hoover alrÝkisl÷greglustjˇra, og Brenni­ ■i­ vitar eftir Pßl ═sˇlfsson eru eigna­ir Sigvalda Kaldalˇns. Sagan er a­ mestu leyti s÷g­ Ý tÝmar÷­, svo a­ tÝminn rŠ­ur rßs atbur­anna Ý frßs÷gninni, en ■a­ kemur ekki a­ s÷k hÚr, finnst mÚr, ■vÝ a­ framvindan er eigi a­ sÝ­ur bŠ­i dramatÝsk og hr÷­ eins og h˙n kemur af skepnunni. Jˇnsbˇk veitir ß heildina liti­ rÚttvÝsandi og upplřsandi innsřn Ý vi­skiptalÝf landsmanna sÝ­an ßrin eftir 1970, ■egar frßs÷gn bˇkarinnar hefst, og h˙n sviptir hulunni af eindrŠgum tilbur­um yfirgangssamra stjˇrnmßlamanna – sjßlfstŠ­ismanna! – og erindreka ■eirra til a­ s÷lsa undir sig au­ og v÷ld, stundum me­ hˇtunum. Vonandi lÝta fleiri bŠkur af ■essu tagi dagsins ljˇs ß nŠstu ßrum. Skßld og rith÷fundar hafa mikilvŠgu ■jˇ­■rifahlutverki a­ gegna Ý uppeldi og upplřsingu lands og lř­s ekki sÝ­ur en t.a.m. sagnfrŠ­ingar og a­rir frŠ­imenn.

FrÚttabla­i­, 12. jan˙ar 2006.


Til baka