A­ kaupa sÚr fri­

Forseti ═slands telur, a­ rÝkisstjˇrninni hafi ekki tekizt a­ sannfŠra ■jˇ­ina um nau­syn ■ess a­ sta­festa samkomulag stjˇrnarinnar vi­ Breta og Hollendinga um lausn IceSave-deilunnar. Ůennan skilning lag­i hann til grundvallar, ■egar hann ßkva­ a­ vÝsa IceSave-l÷gunum til ■jˇ­aratkvŠ­is og sag­i: „Sko­anakannanir benda til a­ yfirgnŠfandi meirihluti ■jˇ­arinnar sÚ sama sinnis.” Lausn IceSave-deilunnar vi­ Breta og Hollendinga er forsenda a­sto­ar Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­sins (AGS) og Nor­urlanda vi­ ═sland a­ kr÷fu Nor­urlandanna. Ůjˇ­in ■arf ß a­sto­inni a­ halda, ■vÝ a­ ßn lßnsfjßrins, sem fylgir henni, gŠti gengi krˇnunnar falli­ enn meira en or­i­ er, auk ■ess sem hŠttan ß grei­slufalli rÝkissjˇ­s myndi ■ß aukast. A­sto­ AGS og Nor­urlanda er einnig Štla­ a­ tryggja, a­ ═sland geti sem fyrst endurheimt e­lilegan a­gang a­ erlendum lßnsfjßrm÷rku­um. IceSave-skuldin, sem deilan snřst um, er til komin vegna ■ess, a­ rÝkisstjˇrnir Bretlands og Hollands t÷ldu brřnt a­ bŠta 400.000 sparifjßreigendum tjˇni­, sem fall Landsbankans hef­i ella valdi­ ■eim. Bretar og Hollendingar kr÷f­ust ■ess, a­ ═slendingar endurgreiddu ■eim um helming bˇtafjßrins. RÝkisstjˇrnin fÚllst ß ■essa lausn, og ■a­ ger­i einnig Al■ingi, fyrst me­ fyrirv÷rum, sem Bretar og Hollendingar h÷fnu­u, og sÝ­an aftur eftir ßtta mßna­a ■ˇf me­ nřjum blŠbrig­um, sem rÝkisstjˇrnir landanna ■riggja gßtu una­ vi­. N˙ hefur forsetinn fali­ ■jˇ­inni a­ grei­a atkvŠ­i um l÷gin til sam■ykktar e­a synjunar.
   Ver­i l÷gunum hafna­ Ý ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu, brestur mikilvŠg forsenda AGS og Nor­urlanda fyrir stu­ningi vi­ ═sland. S˙ spurning vaknar, hvort Nor­url÷ndin dragi sig ■ß Ý hlÚ. Ůß mun AGS eiga tveggja kosta v÷l: anna­hvort a­ hŠtta stu­ningi vi­ ═sland og skilja landi­ eftir ß berangri e­a mŠla me­ hertu a­haldi me­ enn harkalegri ni­urskur­i rÝkis˙tgjalda og ■yngri ßl÷gum ß fˇlk og fyrirtŠki en n˙ er gert rß­ fyrir. Ůetta stafar af ■vÝ, a­ AGS hefur ■egar teygt sig ˙t ß yztu n÷f Ý lßnveitingum til ═slands samkvŠmt reglum sjˇ­sins. Dragi Nor­url÷ndin sig Ý hlÚ, myndast breitt fjßrhagslegt bil, sem ■arf a­ br˙a. VandsÚ­ er, a­ ÷nnur l÷nd fßist til a­ fylla skar­i­.
Hvers vegna skyldu ═slendingar kjˇsa slÝkt yfir sig me­ ■vÝ a­ fella Ice-Save-samkomulagi­ Ý ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu? ŮvÝ ■arf hver kjˇsandi a­ svara fyrir sig. Andsta­an gegn samkomulaginu vir­ist sumpart stafa af ˇbeit ß, a­ Ýslenzkum skattgrei­endum sÚ gert a­ axla ˇrei­uskuldir einkafyrirtŠkis, eins og ■a­ sÚ sjßlfsag­ur hlutur, a­ brezkir og hollenzkir skattgrei­endur borgi heldur br˙sann. Andsta­an vir­ist einnig stafa sumpart af ˇbeit ß, a­ blßsaklaus almenningur sÚ dreginn til ßbyrg­ar ß IceSave-skuldunum, me­an bankamennirnir og a­rir, sem stofnu­u til skuldanna, hafa ekki enn ■urft a­ sŠta ßbyrg­ a­ l÷gum. St÷ldrum vi­ ■etta.
   Hef­i rÝkisstjˇrninni ekki gengi­ betur a­ sannfŠra fˇlki­ Ý landinu um nau­syn ■ess a­ standa undanbrag­alaust Ý skilum vi­ Breta og Hollendinga, hef­i h˙n jafnframt gert allt, sem Ý hennar valdi stˇ­ til a­ koma l÷gum hratt og ÷rugglega yfir ßbyrg­armenn hrunsins? Hef­i rÝkistjˇrninni ekki gengi­ betur, hef­u mßlsvarar hennar tala­ skřrt og skorinort um nau­syn ■ess, a­ bankamenn og a­rir, sem brutu l÷g, sÚu dregnir til ßbyrg­ar? Hef­i henni ekki gengi­ betur, hef­i h˙n strax Ý upphafi fallizt ß a­ fela ˇhß­um erlendum sÚrfrŠ­ingum rannsˇkn hrunsins, svo sem hßvŠrar kr÷fur voru uppi um? Hef­i rÝkisstjˇrnin gert ■a­, sem henni bar a­ gera, hef­i fˇtunum tr˙lega veri­ kippt undan andst÷­unni vi­ Icesave-samkomulagi­. RÝkisstjˇrnin brßst a­ ■essu leyti og einnig stjˇrnarandsta­an nŠr ÷ll. Hvers vegna?
Vandinn er a­ verulegu leyti sß, a­ stjˇrnmßlastÚttin ber sjßlf ■unga ßbyrg­ ß hruninu ßsamt bankam÷nnum og ÷­rum. Nřjar upplřsingar RÝkisendursko­unar um fjßrframl÷g fyrri ßra til stjˇrnmßlastarfsemi breg­a birtu ß mßli­. Framsˇknarflokkurinn, SjßlfstŠ­isflokkurinn og Samfylkingin ■ßgu fjallhß framl÷g frß einkaa­ilum ßrin 2002-2006. Framl÷gin nßmu a­ jafna­i tŠpum 6.000 krˇnum ß hvert atkvŠ­i greitt ■essum flokkum Ý al■ingiskosningunum 2007, og var Framsˇknarflokkurinn sřnu har­drŠgastur. HÚr eru ■ˇ hvorki talin framl÷g til einstakra frambjˇ­enda nÚ til řmissa fÚlaga innan SjßlfstŠ­isflokksins. StŠrstu einst÷ku framl÷gin voru frß b÷nkunum. Ůeir keyptu sÚr fri­.

FrÚttabla­i­, 7. jan˙ar 2010.


Til baka