Breytileg tt

Afrku hefur ekki vegna vel, egar heildina er liti. standi arna suur fr er samt ekki alveg svart. Skin og skrir skiptast , en skrirnar vera stundum a skfalli.

Skoum efnahaginn fyrst. Mealtekjur mann Afrku sunnan Saharaeyimerkurinnar hafa aukizt um fimmtung san 1960, en a er nstum ekki neitt svo lngum tma. Til vimiunar hafa tekjur mann htekjulndum heimsins refaldazt san 1960. Afrka hefur v veri a dragast aftur r. A rttu lagi hefu Afrkujirnar e.t.v. heldur tt a draga okkur hin. Hvers vegna? Ftk lnd eru ftk m.a. vegna ess, a au eiga eftir a nta sr mis hagvaxtarfri, sem rku lndin hafa egar frt sr nyt. Hagvaxtargeta ftkrarkja rija heimsins er a v skapi meiri en htekjulndum. Eftir v tti bili milli rkra landa og ftkra a fara minnkandi, tt fleira hangi sptunni. Ftkralndin eiga t.d. eftir a finna fra lei til a senda ll brn og unglinga skla til a afla sr menntunar. au eiga eftir a byggja upp fjrmagn og framleislutki, sem duga til a knja efnahagslfi fram af fullum krafti. Og au eiga eftir a opna hagkerfi sn ngsamlega fyrir viskiptum og hrifum erlendis fr, en ar stendur eigingjrn bverndarstefna htekjulandanna veginum, v a au gira fyrir innflutning landbnaarafurum fr runarlndum. hinn bginn hefur stjrnarfari mrgum Afrkulndum batna til muna undangengin r: einri hefur urft a vkja fyrir lri hverju landinu eftir ru. essi run tt til aukins lfrelsis og mannrttinda skapar a snu leyti betri skilyri en ur til framsknar rum svium. etta hangir saman. Tv lnd, Ngera og Suur-Afrka, standa bak vi rskan helming allrar framleislu Afrku, og au eru n bi undir lrisstjrn. Bara a endist.

Brostnar vonir

Samt eru til lnd Afrku, ar sem mislegt hefur gengi vel vi erfiar astur. En runin er bsna skrykkjtt. Lndum gengur stundum vel nokkur r, jafnvel ratugi, og fer allt r skorum. annig var Flabeinsstrndin a msu leyti til fyrirmyndar 20-30 r eftir sjlfstistkuna 1960. Sjlfstishetjan Houphout-Boigny sat forsetastli fr 1960 til dauadags 1993 og st sig nokku vel framan af ferlinum, stjrnarfari var stugt, og efnahagurinn blmstrai, en forsetinn tk a ljast (menn eiga helzt ekki a sitja of lengi svona embttum) og byrjai a byggja sr minnismerki, m.a. nkvma eftirlkingu af Pturskirkjunni Rm langt fr mannabyggum miri eyimrkinni. Friurinn slitnai sundur. Herinn rndi vldum um jlin 1999, og landi hefur loga frii san.

Kena er anna dmi. etta forkunnarfallega mibaugsland br vi milt loftslag nema mefram strndinni, v a landi liggur annars htt yfir sjvarmli. A fengnu sjlfsti 1964 tk Kena miklum framfrum nstu 20-25 rin. Efnahagurinn vnkaist r fram af ri. Kena bar af grannlndunum, gndu og Tansanu, og urfti reyndar ekki miki til. d Amn ruddist til valda gndu 1971 og lagi a fallega land rst fum rum me morum og ru ofbeldi (hann lt t.d. myra hsklarektor, ar e heiursnafnbt handa forsetanum lt sr standa), og hann linnti ekki ltum fyrr en Tansanuher bolai honum fr vldum 1979, en tk ekki betra vi: 400.000 manns voru myrt essi r. a byrjai ekki a rofa til gndu fyrr en 1985-86, egar friur komst og landi fkk njan forseta, uppreisnarmanninn og fyrrum marxistann Yoweri Museveni, sem situr enn vi vld og hefur stai sig nokku vel rtt fyrir rsetuna. standi var frislla Tansanu alla t, en afleitt, ar e landsfairinn og ljaandinn Jlus Nyerere, sem var forseti 1962-85, stti fyrirmyndir snar um hagskipulag o.fl. til Sovtrkjanna og lagi me v mti sra ftkt flki sitt.

Betri stjrn

N er llum lndunum rem betur stjrna en ur. Lri hefur eflzt, tt v s enn btavant, og markasbskapur er reglan, svo a von er frekari framfrum nstu r. Blin eru frjls. En etta er ekki ng. Stjrnmlastttin er srdrg rtt fyrir sra ftkt almgans. ingmenn og rkisforstjrar Kenu taka sr t.d. hrri laun og meiri hlunnindi en tkast hr heima. Skefjalaus sjlftaka forrttinda er ekki til ess fallin a efla stt og samlyndi og auka almannahag. Sklmldin Narb, hfuborg Kenu, er n orin slk, a a vri nnast s manns i a taka sr leigubl milli hsa eftir myrkur me kunnum blstjra, hva a fara ftgangandi. Mannflki er stundum ruggara innan um villidrin ti slttunum.

Frttablai, 22. aprl 2004.


Til baka