Heimur laganna

Öllum žykir okkur sjįlfsagt, aš lęknar og hjśkrunarfólk lįti sér annt um lķšan fólks og heilsufar. Žaš stendur lęknum nęr en öšrum aš leggjast gegn reykingum og öšrum heilsufarsógnum. Meš lķku lagi finnst okkur flestum ešlilegt, aš nįttśrufręšingum sé annt um umhverfisvernd og višskiptafręšingar stušli aš betri rekstri fyrirtękja og traustari fjįrmįlum, žvķ žaš eru žeirra ęr og kżr. Almenna reglan er žessi: menn reyna aš lįta gott af sér leiša į žeim svišum, žar sem žeir kunna bezt til verka. Žaš er gott verklag ķ umręšu og stjórnsżslu og einnig ķ einkarekstri og heimilislķfi. Eftir žessari reglu ęttu lögfręšingar aš lįta sér annt um lög og rétt og gera višvart, ef śt af ber. Žaš er engin tilviljun, aš lögfręšingar ķ Pakistan fara nś fremstir ķ flokki žeirra, sem heimta aukiš sjįlfstęši dómstólanna žar gegn yfirgangi herforingjastjórnar Mśsarafs. Žessi einfalda regla į einnig viš um tómstundir. Ekki fęri vel į žvķ, aš eigendur banka meš beina eša óbeina rķkisįbyrgš stundušu kappakstur ķ frķstundum sķnum eša prestar sęktu sślustaši, en mķn vegna męttu žeir vķxla tómstundagamni sķnu. Žetta er ķ reyndinni spurning um meira en mannasiši: žetta er spurning um hagnżta nęrgętni viš skjólstęšinga og višskiptavini. Glannar eiga ekki aš reka banka, og prestar eiga helzt ekki aš drżgja hór. Žaš hlżtur aš vera įleitiš umhugsunarefni handa lögfręšingum, aš 70 prósent Ķslendinga vantreysta dómstólunum og hafa gert žaš sķšan Gallup, nś Capacent, hóf slķkar męlingar. Nęrtęk skżring į litlu įliti dómskerfisins er römm pólitķsk hlutdręgni ķ skipun manna ķ dómaraembętti, enda nżtur Alžingi, taugamišstöš stjórnmįlalķfsins, jafnlķtils įlits og dómskerfiš samkvęmt sömu męlingum. Ekki veršur séš, aš nżkjöriš žing meš fjölda nżrra žingmanna innan boršs hafi einsett sér aš auka viršingu Alžingis, enda hefur žingiš til dęmis ekki hirt um aš lyfta lokinu af meintum ólöglegum sķmahlerunum eša lżsa stušningi viš mannréttindi, svo sem śrskuršur Mannréttindanefndar SŽ knżr žó į um, aš gert verši fyrir 14. jśnķ. Žann dag rennur śt frestur Alžingis til aš gefa nefndinni skżr svör um breytingar, sem myndu duga til aš samręma fiskveišistjórnarkerfiš Mannréttindasįttmįla SŽ og žį um leiš okkar eigin stjórnarskrį. Žingheimi bżšst nś aš greiša atkvęši meš mannréttindum meš žvķ aš samžykkja örstutta žingsįlyktunartillögu Jóns Magnśssonar, Atla Gķslasonar og fjögurra annarra žingmanna, en tillaga žeirra bķšur nś aš žvķ er viršist svęfingar ķ nefnd. Žingiš treystir sér ekki til aš lżsa stušningi viš mannréttindi žrįtt fyrir įfelli Mannréttindanefndar SŽ. Rķkisstjórnin ętti aš sżna žį hįttvķsi aš draga framboš Ķslands til Öryggisrįšs SŽ til baka, enda mun frambošiš ekki hljóta brautargengi viš žessar ašstęšur. Mannréttindabrjótar eiga ekkert erindi ķ Öryggisrįšiš.

Lögfręšingar hafa flestir veriš fįmįlir um śrskurš Mannréttindanefndarinnar og żtt undir gamlar grunsemdir um mešvirkni stéttarinnar meš stjórnvöldum. Nokkrir hafa žó lįtiš śrskuršinn til sķn taka, einkum lögmennirnir Lśšvķk Kaaber, Magnśs Thoroddsen og Ragnar Ašalsteinsson. Engum ętti aš standa žaš nęr en lögfręšingum aš heimta réttarbętur, žegar Alžingi hefur meš fulltingi Hęstaréttar oršiš uppvķst aš skipulegum mannréttindabrotum aldarfjóršung aftur ķ tķmann. Formašur žingflokks Sjįlfstęšisflokksins lżsir kröfum um réttarbętur sem įrįsum į sjįvarśtveginn. Lķtur Sjįlfstęšisflokkurinn svo į, aš sjįvarśtvegur Ķslendinga žurfi į mannréttindabrotum aš halda? Žaš vekur einnig eftirtekt, aš lögfręšingar, sem žekktu til mįlsatvika, skyldu ekki telja sér skylt aš kunngera eša bergmįla lögfręšiįlit Gauks Jörundssonar prófessors 1983 žess efnis, aš lagaheimildir brysti til kvótaśthlutunar, sem žį žegar hafši įtt sér staš. Įlitinu viršist hafa veriš stungiš undir stól ķ stjórnarrįšinu į sķnum tķma; žaš er nżfundiš. Lögfręšingar eiga helzt ekki aš hylma yfir lögbrot.

 

Annar sišur sumra lögfręšinga er aš deila viš dómarann. Siguršur Lķndal prófessor hefur haldiš til streitu žeirri röksemd, aš eignarréttarįkvęši ķ 72. gr. stjórnarskrįrinnar réttlęti kvótakerfiš žrįtt fyrir jafnręšis- og atvinnufrelsisįkvęšin ķ 65. og 75. grein, jafnvel žótt Mannréttindanefnd SŽ hafi meš vandlegum rökstušningi hafnaš žessu sjónarmiši hans. Ekki fer vel į žvķ, žegar svo stendur į, aš lögfręšingur, sem tapar mįli į ęšsta śrskuršarstigi įn įfrżjunarréttar aš lögum, til dęmis ķ Mannréttindanefnd SŽ, haldi įfram aš žrįtta um śrskuršinn eftir į eins og Siguršur Lķndal hefur nś gert į opinberum vettvangi. Lögfręšingar, sem tapa mįlum į ęšsta śrskuršarstigi og grķpa žį til žess rįšs aš rengja dómarana, grafa undan trausti almennings į lögum og rétti. Heggur žį sį er hlķfa skyldi. Sišareglur lögmanna žyrftu aš taka į žessum vanda og nį til allra starfandi lögfręšinga.

Fréttablašiš, 14. febrśar 2008.


Til baka