┴h÷ld um ar­semi

Ein setning Ý pistli mÝnum hÚr Ý bla­inu fyrir ■rem vikum fˇr fyrir brjˇsti­ ß vini mÝnum einum, sem er hlynntur stˇri­justefnu rÝkisstjˇrnarinnar. ╔g sag­i: ,,Enn břst rÝki­ til a­ rß­ast Ý risaframkvŠmdir fyrir erlent lßnsfÚ til a­ halda efnahagslÝfinu gangandi enn um sinn, ■ˇtt ßh÷ld sÚu um ar­semi framkvŠmdanna.” Mig langar a­ gefnu tilefni a­ gera grein fyrir ■essari sko­un. ╔g er hvorki hlynntur nÚ mˇtfallinn stˇri­justefnunni n˙na; Úg er ß bß­um ßttum vegna ■ess, a­ Úg hef ekki a­gang a­ ÷llum ■eim upplřsingum, sem Úg ■arf ß a­ halda til a­ geta mynda­ mÚr skynsamlega sko­un ß mßlinu. Ůa­ er vandinn. Byrjum ß pˇlitÝk. Landsvirkjun er almenningseign. Stjˇrn fyrirtŠkisins er skipu­ fulltr˙um stjˇrnmßlaflokkanna; jafnvel framkvŠmdastjˇrinn er fyrrverandi varaforma­ur SjßlfstŠ­isflokksins. ┴kvar­anir Landsvirkjunar eru ■vÝ ÷­rum ■rŠ­i pˇlitÝskar, ekki a­eins ßkvar­anir um val milli ˇlÝkra virkjunarkosta og ÷nnur ßlitamßl, sem e­lilegt er, a­ sÚu til lykta leidd ß stjˇrnmßlavettvangi, heldur einnig řmis ÷nnur mßl, sem betur fŠri ß a­ halda Ý hŠfilegri fjarlŠg­ frß stjˇrnmßlam÷nnum. Af ■essu lei­ir ljˇsa hŠttu ß ■vÝ, a­ framsřnar ar­semiskr÷fur og einnig umhverfisvi­mi­ ■urfi a­ vÝkja fyrir skammsřnum stjˇrnmßlasjˇnarmi­um. Hugmyndin um einkavŠ­ingu Landsvirkjunar er sumpart s÷mu Šttar og krafan um einkavŠ­ingu bankanna, sem Úg hreyf­i fyrst Ý Morgunbla­inu 1987 og nß­i loks fram a­ ganga me­ s÷lu B˙na­arbankans og Landsbankans 2002, en ■ˇ ekki til fulls, ■vÝ a­ stjˇrnarflokkarnir eiga eftir sem ß­ur fulltr˙a hvor Ý sÝnu bankarß­i. Ůa­ er hŠgt a­ fŠra řmis gild r÷k me­ og ß mˇti einkavŠ­ingu orkufyrirtŠkis ß bor­ vi­ Landsvirkjun, sem nřtir fallv÷tn Ý almannaeigu. R÷kin gegn einkavŠ­ingu vega ■yngra Ý mÝnum huga, enda hafa Nor­menn og SvÝar sama hßtt ß eignarhaldi sinna virkjunarfyrirtŠkja og vi­. Ein r÷ksemdin fyrir einkavŠ­ingu Landsvirkjunar er s˙, a­ ■ß vŠri girt fyrir freistingu stjˇrnmßlamanna til a­ fara of geyst Ý virkjunarmßlum ß kostna­ landsins til a­ kaupa sÚr atkvŠ­i. Umhverfisverndar- og einkavŠ­ingarsinnar eiga ■vÝ langa samlei­. Ůeir geta sagt sem svo: Ůa­ hljˇmar kunnuglega, a­ framkvŠmdirnar fyrir austan sÚu bygg­amßl og ■ar a­ auki mesta hagsmunamßl fjˇr­ungsins um mj÷g langt skei­ og svo framvegis, ■vÝ a­ einmitt ■annig t÷lu­u atkvŠ­avei­imenn ß sÝnum tÝma um laxeldi og refarŠkt ß rÝkisins vegum. Ůannig tala ■eir, ■egar ■eir Štla sÚr undir ni­ri a­ tapa – og tapa stˇrt. Landsvirkjun Ý einkaeign by­i ekki ■essari hŠttu heim, vŠri vel ß mßlum haldi­. N˙ tala stjˇrnmßlamenn um fleiri ßlver og virkjanir um allt land, m÷rg ßlver Ý senn: ■essi mßlflutningur hljˇmar eins og eftirdrunur kr÷funnar um skuttogara ß hvert heimili Ý kosningabarßttunni 1983. Ůa­ er engin fur­a, a­ ═sland er skuldum vafi­. Landsvirkjun hef­i veri­ Ý lˇfa lagi­ a­ lŠgja ÷ldurnar Ý kringum stˇri­justefnuna og draga ˙r efanum me­ ■vÝ a­ leggja spilin ß bor­i­: leggja fram ar­semis˙treikninga, svo a­ ßhugamenn utan fyrirtŠkisins – til dŠmis al■ingismenn – gŠtu lagt sjßlfstŠtt mat ß ar­semina fram Ý tÝmann Ý sta­ ■ess a­ ■urfa a­ gizka Ý ey­urnar ßn ■ess a­ hafa fast land undir fˇtum. Ůetta hefur Landsvirkjun ekki gert eins og lesandinn getur sannreynt me­ ■vÝ a­ heimsŠkja vefsetur fyrirtŠkisins. Landsvirkjun křs heldur, hvernig sem ß ■vÝ stendur, a­ leynd og myrkur hvÝli yfir nokkrum mikilvŠgum ■ßttum mßlsins svo sem ums÷mdu orkuver­i, sem nau­synlegt er a­ vita, svo a­ hŠgt sÚ a­ reikna ˙t vŠntanlega ar­semi eftir k˙nstarinnar reglum. Landsvirkjun hefur a­ s÷nnu fengi­ mßlsmetandi utana­komandi sÚrfrŠ­inga til a­ fara yfir dŠmi­ e­a einhverja ■Štti ■ess, en athuganir ■eirra hafa samt ekki veri­ birtar almenningi. Ůetta vinnulag skapar skiljanlega tortryggni og samrřmist ekki heldur h÷fu­reglu vÝsindalegra vinnubrag­a og gˇ­rar stjˇrnsřslu, sem er ■essi: menn leggja fram ÷ll tiltŠk g÷gn, svo a­ a­rir geti fari­ Ý saumana ß ■eim og sannreynt forsendurnar, greininguna og ni­urst÷­urnar, sem af ■eim eru leiddar. Ůannig og a­eins ■annig komast menn ß lei­arenda Ý vÝsindum. Landsvirkjun hefur ÷ndvert ■essari vinnureglu kosi­ a­ leggja tiltŠk g÷gn ekki fram og sß me­ ■vÝ mˇti tortryggni Ý sta­ ■ess a­ stu­la a­ sßttum. Ůar er efinn. Ůess vegna treysti Úg mÚr ekki eins og sakir standa til a­ taka afst÷­u me­ e­a ß mˇti stˇri­justefnu rÝkisstjˇrnarinnar.

 FrÚttabla­i­, 6. aprÝl 2006.


Til baka