Vi­ lřsum eftir stu­ningi
Stjˇrnlagarß­ sam■ykkti Ý gŠr einum rˇmi frumvarp til nřrrar stjˇrnarskrßr og mun ß morgun afhenda ■a­ forseta Al■ingis. Stjˇrnlagarß­ gerir ■ingi og ■jˇ­ tilbo­ um stjˇrnskipulegan grundv÷ll a­ opnara og rÚttlßtara ■jˇ­fÚlagi, um nřja stjˇrnarskrß gegn flokksrŠ­i, forrÚttindum, leynd og spillingu Ý samrŠmi vi­ ni­urst÷­ur ■jˇ­fundar 2010. Frumvarpi­ felur Ý sÚr řmis merk nřmŠli og fyrirheit um gagngerar breytingar ß stjˇrnskipan landsins, sumar Ý samrŠmi vi­ ßbendingar Rannsˇknarnefndar Al■ingis. Stjˇrnlagarß­ leggur til, a­ Al■ingi leyfi ■jˇ­inni a­ grei­a atkvŠ­i um frumvarpi­ til sam■ykktar e­a synjunar. Me­al merkustu nřmŠla frumvarpsins eru ■essi.
 
Jafnt vŠgi atkvŠ­a
„AtkvŠ­i kjˇsenda alls sta­ar ß landinu vega jafnt. ... Kjˇsandi
velur me­ persˇnukj÷ri frambjˇ­endur af listum Ý sÝnu kj÷rdŠmi e­a af landslistum, e­a hvort tveggja. Honum er og heimilt a­ merkja Ý sta­ ■ess vi­ einn kj÷rdŠmislista e­a einn landslista, og hefur hann ■ß vali­ alla frambjˇ­endur listans jafnt.“ ═ ■essum or­um felst, a­ kjˇsendum er frjßlst a­ kjˇsa hvort heldur me­ gamla laginu e­a velja frambjˇ­endur ■vert ß lista. Allir geta kosi­ Ëmar Ragnarsson hvar Ý flokki sem ■eir standa. Einnig segir: „Heimilt er a­ mŠla fyrir um Ý l÷gum a­ vali­ sÚ einskor­a­ vi­ kj÷rdŠmislista e­a landslista s÷mu samtaka.“ ═ ■essu felst, a­ Al■ingi er heimilt a­ sker­a rÚtt kjˇsenda til a­ kjˇsa ■vert ß lista.
 
Au­lindir Ý ■jˇ­areign
„Au­lindir Ý nßtt˙ru ═slands, sem ekki eru Ý einkaeigu, eru sameiginleg og Švarandi eign ■jˇ­arinnar. Enginn getur fengi­ au­lindirnar, e­a rÚttindi tengd ■eim, til eignar e­a varanlegra afnota og aldrei mß selja ■Šr e­a ve­setja. ... Til au­linda Ý ■jˇ­areign teljast nßtt˙rugŠ­i, svo sem nytjastofnar, a­rar au­lindir hafs og hafsbotns innan Ýslenskrar l÷gs÷gu, og uppsprettur vatns- og virkjunarrÚttinda, jar­hita- og nßmarÚttinda. Me­ l÷gum mß kve­a ß um ■jˇ­areign ß au­lindum undir tiltekinni dřpt frß yfirbor­i jar­ar. Vi­ nřtingu au­lindanna skal hafa sjßlfbŠra ■rˇun og almannahag a­ lei­arljˇsi. Stjˇrnv÷ld bera, ßsamt ■eim sem nřta au­lindirnar, ßbyrg­ ß vernd ■eirra. Stjˇrnv÷ld geta ß grundvelli laga veitt leyfi til afnota e­a hagnřtingar au­linda e­a annarra takmarka­ra almannagŠ­a, gegn fullu gjaldi og til tiltekins hˇflegs tÝma Ý senn. SlÝk leyfi skal veita ß jafnrŠ­isgrundvelli og ■au lei­a aldrei til eignarrÚttar e­a ˇafturkallanlegs forrŠ­is yfir au­lindunum.“ Me­ fullu gjaldi er ßtt vi­ fullt marka­sver­ fyrir nřtingarrÚttinn.
 
Nßtt˙ruvernd
„Nßtt˙ra ═slands er undirsta­a lÝfs Ý landinu. Íllum ber a­ vir­a hana og vernda. ... Nřtingu nßtt˙rugŠ­a skal haga ■annig a­ ■au sker­ist sem minnst til langframa og rÚttur nßtt˙runnar og komandi kynslˇ­a sÚ virtur. ... Me­ l÷gum skal tryggja almenningi a­gang a­ undirb˙ningi ßkvar­ana sem hafa ßhrif ß umhverfi og nßtt˙ru, svo og heimild til a­ leita til hlutlausra ˙rskur­ara­ila.“ ═ ■essu felst, a­ venjulegt fˇlk getur leita­ rÚttar sÝns vegna umhverfisspjalla.

 

UpplřsingarÚttur
„Upplřsingar og g÷gn Ý fˇrum stjˇrnvalda skulu vera tiltŠk ßn undandrßttar og skal me­ l÷gum tryggja a­gang almennings a­ ÷llum g÷gnum sem opinberir a­ilar safna e­a standa straum af.” Leyndinni ■arf a­ linna.

 
Ëspilltar embŠttaveitingar
Me­ l÷gum skal koma ß skipan sem tryggir a­ hŠfni og mßlefnaleg sjˇnarmi­ rß­i vi­ skipun manna Ý embŠtti. Ůegar rß­herra skipar Ý embŠtti dˇmara og rÝkissaksˇknara skal skipun borin undir forseta ═slands til sta­festingar. Synji forseti skipun sta­festingar ■arf Al■ingi a­ sam■ykkja skipunina me­ 2/3 atkvŠ­a til a­ h˙n taki gildi. Rß­herra skipar Ý ÷nnur Š­stu embŠtti, eins og ■au eru skilgreind Ý l÷gum, a­ fenginni till÷gu sjßlfstŠ­rar nefndar. Velji rß­herra ekki Ý slÝkt embŠtti einn ■eirra sem nefndin telur hŠfasta er skipun hß­ sam■ykki Al■ingis me­ 2/3 atkvŠ­a. Forseti ═slands skipar formann nefndarinnar.“ Ůetta ■ř­ir, a­ rß­herrar geta ekki lengur upp ß sitt eindŠmi skipa­ ˇhŠft fˇlk Ý Š­stu embŠtti. Ůetta ßkvŠ­i vÝsar ß skarpari valdm÷rk og mˇtvŠgi, gagnkvŠmt a­hald og eftirlit.

 

Vi­ lřsum eftir r÷krŠ­um
NŠr ÷ll 114 ßkvŠ­i frumvarpsins voru sam■ykkt ßn mˇtatkvŠ­a Ý rß­inu. Frumvarpi­ Ý heild var sam■ykkt vi­ nafnakall me­ ÷llum greiddum atkvŠ­um, 25 alls. Vi­ h÷fum rß­fŠrt okkur vi­ fj÷lda fˇlks innan lands og utan, bŠ­i sÚrfrŠ­inga og a­ra, sem hafa sent okkur gagnlegar ßbendingar og erindi. Íllu ■essu fˇlki ■÷kkum vi­ af heilum hug. Vi­ lřsum eftir r÷krŠ­um um ■etta framsŠkna frumvarp og stu­ningi fˇlksins Ý landinu vi­ ■a­.

FrÚttabla­i­, 28. j˙lÝ 2011.


Til baka