Lausaganga b˙fjßr

Ůa­ er merkilegt, a­ ═slendingum skuli ekki duga fŠrri en tveir umhverfisflokkar Ý a­draganda al■ingiskosninganna 12. maÝ. Til ■ess vir­ast liggja tvŠr meginßstŠ­ur. M÷rgum umhverfissinnum ■ykir ■a­ ˇtŠkt, a­ Vinstrihreyfingin – grŠnt frambo­ sitji ein a­ fylgi ■eirra kjˇsenda, sem setja umhverfismßl ß oddinn. Ůetta er sama hugsun og bjˇ ß bak vi­ Ůjˇ­varnarflokkinn Ý gamla daga: ■ß fannst m÷rgum ■a­ ˇheppilegt, a­ SˇsÝalistaflokkurinn sŠti einn a­ fylgi ■eirra, sem settu andst÷­u sÝna vi­ veru bandarÝska varnarli­sins hÚr ß oddinn. Hin ßstŠ­an er s˙, a­ m÷rgum vir­ast Vinstri grŠnir ekki vera heilir Ý umhverfisstefnu sinni. Ůeir leggjast gegn erlendri mengun af v÷ldum stˇri­ju, en ekki gegn innlendri mengun – uppblŠstri landsins! – vegna lausag÷ngu b˙fjßr og hrossa. Vinstri grŠnir standast ekki ■etta einfalda prˇf, ekki frekar en a­rir flokkar nema kannski ═slandshreyfingin, sem gengur ■ˇ ekki lengra en svo Ý stefnuskrß sinni: „Stˇrauka ■arf uppgrŠ­slu og stefna a­ nřtingu afrÚtta Ý samrŠmi vi­ beitar■ol ■eirra.” Enginn ■eirra fimm flokka, sem eiga n˙ fulltr˙a ß Al■ingi, vir­ist skeyta nˇg um uppblßstur landsins af v÷ldum lausag÷ngu til a­ hafa or­ ß honum Ý stefnuskrßm sÝnum – ■rßtt fyrir brřningar Halldˇrs Laxness, HerdÝsar Ůorvaldsdˇttur leikkonu, Ingva Ůorsteinssonar nßtt˙rufrŠ­ings og margra annarra landgrŠ­slumanna Ý hundra­ ßr. FramtÝ­arlandi­ flaskar einnig ß ■essu atri­i: Ý nřja sßttmßlanum er ekki a­ finna eitt or­ um uppblßstur ÷rfoka lands. Kannski eru ═slendingar R˙ssar, ■egar ÷llu er ß botninn hvolft, og eftir ■vÝ hir­ulausir um landi­ og mi­in, samanber ekki bara uppblßsturinn og me­fylgjandi moldrok Ý ÷ll ■essi ßr, heldur einnig ■orskinn, hvalvei­arnar, tryllitŠkin Ý innanbŠjarumfer­inni Ý ReykjavÝk og um hßlendi­ og umgengnina Ý fj÷runni til dŠmis vi­ Sk˙lag÷tuna, ■ar sem fˇlk hefur fleygt heilum eldh˙sinnrÚttingum og sˇfasamstŠ­um til a­ koma sÚr undan lÝtils hßttar skilagjaldi. Ë■rifna­urinn Ý mi­ri ReykjavÝk minnir helzt ß GrŠnland. Ůess er ■ß ef til vill ekki a­ vŠnta, a­ ═slendingar hafi miklar ßhyggjur af uppblŠstri landsins og h÷fu­ors÷k hans, sem er og hefur alltaf veri­ ˇheft lausaganga b˙fjßr og hrossa. Einf÷ld t÷lvuleit ß google.com řtir undir ■ennan ßgenga grun, ■vÝ a­ ■ar kemur fram, a­ lausaganga b˙fjßr og hrossa vekur vi­br÷g­ vegna ■ess eins, a­ h˙n eykur slysahŠttu Ý umfer­inni. Ůessar fŠrslur eru dŠmiger­ar: „Hyggst dˇmsmßlarß­herra grÝpa til einhverra a­ger­a Ý kj÷lfar alvarlegra slysa ß ■jˇ­vegum landsins sem rekja mß til lausag÷ngu b˙fjßr?“ (althingi.is) „Lausaganga b˙fjßr er stˇrhŠttuleg, sau­fÚ/křr/hross geta komi­ inn um framr˙­una og ■ß eru menn dau­ir Ý vi­komandi bifrei­.“ (bilatorg.is) „Lausaganga b˙fjßr ß ■jˇ­vegum landsins er tÝmaskekkja sem l÷ngu Štti a­ vera b˙i­ a­ gir­a fyrir. Nau­synlegt er a­ setja strangari reglur um b˙fÚ vi­ vegi, til a­ stemma stigu vi­ eignatjˇni og slysum ...“ (sus.is) „Ă fleiri ■Úttbřlisb˙ar munu ... fß samg÷ngur ß heilann og finnast lausaganga b˙fjßr vera eitt helsta samfÚlagsmein ■jˇ­arinnar.“ (brsi.is) Taki­ eftir ■essu: hvergi or­ um umhverfisvernd, ekki heldur hjß Vinstri grŠnum: „Ůa­ er ekki eing÷ngu lausaganga b˙fjßr sem skapar slysahŠttu Ý umfer­inni heldur eiga margir k˙abŠndur i erfi­leikum me­ a­ reka křrnar Ý haga e­a heim til mjalta yfir ■jˇ­vegi landsins.“ (vg.is) Ůeir vir­ast lÝta svo ß, a­ ■jˇ­legur uppblßstur landsins vegna lausag÷ngu b˙fjßr sÚ Ý gˇ­u lagi, en umhverfisspj÷ll af v÷ldum stˇri­ju sÚu ˇ■olandi. LandgrŠ­sla rÝkisins var stofnu­ me­ l÷gum um „skˇgrŠkt og varnir gegn uppblŠstri lands“ 1907. H˙n mun vera ein elzta stofnun sinnar tegundar Ý heiminum. „Enn ß sÚr ■ˇ sta­ hra­fara ey­ing grˇ­urs og jar­vegs ß ═slandi“, segir ß vefsetri LandgrŠ­slunnar. Og ■a­ er engin fur­a, ˙r ■vÝ a­ menn fßst ekki enn til a­ rß­ast a­ rˇtum vandans me­ ■vÝ a­ loka sau­fÚ og hross inni Ý gir­ingum. Hvernig ß LandgrŠ­slan a­ geta grŠtt landi­, me­an h˙n heyrir undir landb˙na­arrß­uneyti­, taugami­st÷­ lausag÷ngunnar? Ůa­ ■arf a­ fŠra LandgrŠ­slu rÝkisins yfir til umhverfisrß­uneytisins og fela henni a­ st÷­va lausag÷ngu b˙fjßr og hrossa ßn frekari tafar Ý sta­ ■ess a­ halda ßfram a­ fleygja skattfÚ Ý vonlausa barßttu vi­ lausgangandi b˙pening og hross, sem eira engum grˇ­ri. Auk ■ess legg Úg til, eins og Úg ger­i 1993, a­ landb˙na­arrß­uneyti­ ver­i lagt ni­ur. Strax Ý vor.

FrÚttabla­i­, 12. aprÝl 2007.


Til baka