Sagan endurtekur sig

Ůegar heimsstyrj÷ldin fyrri haf­i sta­i­ Ý brß­um fj÷gur ßr veturinn 1918, sigru­u Ůjˇ­verjar R˙ssa ß austurvÝgst÷­vunum og k˙gu­u ■ß til a­ gefa eftir fjˇr­unginn af landssvŠ­um sÝnum, m.a. Finnland, Eystrasaltsl÷ndin og ┌kraÝnu, og fjˇr­ung mannfj÷ldans. Um vori­ sˇttu Ůjˇ­verjar fram ß vesturvÝgst÷­vunum, en bandamenn – Bretar, Frakkar og BandarÝkjamenn – nß­u a­ st÷­va framsˇkn Ůjˇ­verja a­eins 120 km frß ParÝs, sem er litlu lengri spotti en frß ReykjavÝk austur ß Hvolsv÷ll.

Harka Ůjˇ­verja gagnvart R˙ssum veturinn 1918 var­ ßsamt ÷­ru til ■ess, a­ bandamenn beittu Ůjˇ­verja s÷mu h÷rku Ý fri­arsamningunum Ý Vers÷lum Ý strÝ­slok. Ůjˇ­verjar reiddust einkum ■vÝ ßkvŠ­i samningsins, sem kn˙­i Ůjˇ­verja til a­ taka ß sig ßbyrg­ ß styrj÷ldinni. Ůeir h÷f­u stofna­ nřtt lř­veldi, Weimarlř­veldi­, undir lř­rŠ­islegum formerkjum strax a­ loknu strÝ­i fyrir tilstilli bandamanna og h÷f­u vonazt til a­ fß a­ njˇta ■ess framfaraskrefs vi­ fri­arsamningabor­i­. Svo fˇr ■ˇ ekki. Fyrirgefningin reyndist ekki svo au­fengin.

Skßlkarnir, sem h÷f­u hleypt af sta­ styrj÷ldinni, sem kosta­i nÝu til tÝu milljˇnir mannslÝfa, brug­ust vi­ eins og vant er me­ ■vÝ a­ reyna a­ klÝna s÷kinni ß a­ra. Ůeir kenndu ■řzkum lř­rŠ­issinnum um a­ hafa stungi­ ■jˇ­ sÝna Ý baki­. Talsmenn rřtingsstungukenningarinnar (■. Dolchstosslegende) s÷g­ust hafa haft sigur ß vesturvÝgst÷­vunum Ý hendi hausti­ 1918, en svikulir innlendir fri­arsinnar hef­u stungi­ herinn Ý baki­ me­ ■vÝ a­ grafa undan einvaldsstjˇrninni heima fyrir. Kenningin festi rŠtur Ý hugum margra Ůjˇ­verja og bjˇ Ý haginn fyrir Adolf Hitler og hyski hans.

Ůessi saga rifjast upp n˙, ■ar e­ ■eir, sem hrintu efnahagslÝfi ═slands fram af hengiflugi 2008, halda ßfram reyna a­ klÝna ßbyrg­inni ß hruninu ß a­ra. Umsßtri­ – Fall ═slands og endurreisn, bˇk Styrmis Gunnarssonar fv. ritstjˇra Morgunbla­sins frß 2009, mß hafa til marks. Styrmir heldur ■vÝ fram, a­ ˇvinveittir ˙tlendingar hafi seti­ um ═sland og SjßlfstŠ­isflokkurinn og Framsˇkn hafi ekkert til sakar unni­. Ůessi kenning er tilhŠfulaus eins og rřtingsstungukenningin frß 1918, enda sag­i Styrmir Ý vitnisbur­i sÝnum fyrir Rannsˇknarnefnd Al■ingis (RNA): Ůetta er ˇge­slegt ■jˇ­fÚlag, ■etta er allt ˇge­slegt.“ Hann ■ekkir mßli­ ˙r nßvÝgi.

Engum getur dulizt, a­ SjßlfstŠ­isflokkurinn og Framsˇkn bera h÷fu­ßbyrg­ ß hruninu me­ aukaa­ild Samfylkingarinnar sem haf­i seti­ Ý rÝkisstjˇrn Ý hßlft anna­ ßr, ■egar bankarnir hrundu. SjßlfstŠ­isflokkurinn og Framsˇkn „seldu“ bankana einkavinum sÝnum, og vinirnir keyr­u bankana Ý kaf ß mettÝma. Me­an ß ■essu stˇ­, moku­u bankarnir fÚ Ý stjˇrnmßlaflokkana og Ý stjˇrnmßlamenn, ■ar ß me­al bŠ­i formann og tvo varaformenn SjßlfstŠ­isflokksins svo sem lřst er Ý skřrslu RNA. Skřrslan vitnar skřrt um ßbyrg­ina me­ ■vÝ m.a. a­ tilgreina sj÷ embŠttismenn og stjˇrnmßlamenn, ■ar af fjˇra hßtt setta sjßlfstŠ­ismenn, sem kunni me­ vanrŠkslu sinni a­ hafa broti­ l÷g. Aukaa­ild Samfylkingarinnar felst m.a. Ý ■vÝ a­ hafa lßti­ ■a­ dragast fram Ý nˇvember 2012 a­ sam■ykkja ■ingsßlyktun um rannsˇkn ß einkavŠ­ingu bankanna 1998-2003 og slÝta sÝ­an ■inghaldi Ý marz 2013 ßn ■ess a­ skipa rannsˇknarnefnd, svo a­ mßli­ fyrnist. ═ ljˇsi ■essara mßlavaxta og annarra, sem ■jˇ­in ■ekkir Ý ■aula, er ■a­ makalaus ˇskammfeilni a­ kenna ˙tlendingum um hruni­, og einnig vegna ■ess, a­ frŠndur okkar ß Nor­url÷ndum og Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­urinn bj÷rgu­u ═slandi undan miklu stˇrfelldari hamf÷rum, sem hef­u annars skolli­ ß fˇlkinu Ý landinu af miklum ■unga. Ein aflei­ing hrunsins er s˙, a­ h÷fu­s÷kudˇlgarnir, SjßlfstŠ­isflokkurinn og einnig a­ nokkru leyti Framsˇkn, da­ra n˙ vi­ ■jˇ­rembu og reyna me­ upplognum ßs÷kunum a­ kenna erlendum vinum og velger­arm÷nnum ═slands um eigin ˇsvinnu og grafa ■annig undan hagsmunum ═slands Ý ˙tl÷ndum til a­ b˙a Ý haginn fyrir sjßlfa sig. Ůeir bÝ­a ■ess n˙ ■ess me­ ˇ■reyju a­ komast aftur Ý a­st÷­u til  a­ selja sÝnum m÷nnum bankana eftir kosningar. Ůeir hafa ekkert lŠrt. Ůeir hafa ekki einu sinni be­izt afs÷kunar. „Enginn gekkst vi­ ßbyrg­,“ sag­i Pßll Hreinsson, forma­ur RNA. Lř­rŠ­isvaktin mun vinna gegn ■jˇ­rembu ß Al■ingi. Lř­rŠ­is÷flin ■urfa a­ standa saman sem einn ma­ur gegn ßgangi ■eirra, sem lßta sig ekki muna um a­ halda ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu ßn ■ess a­ telja sig ■urfa a­ taka mark ß ˙rslitum hennar.

DV, 5. aprÝl 2013.


Til baka