Samsta­a lř­rŠ­isflokkanna

═ febr˙ar 2012 sam■ykkti Al■ingi ßlyktun um rß­gefandi ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu um frumvarp Stjˇrnlagarß­s, og skyldi h˙n fara fram samhli­a forsetakj÷ri 30. j˙nÝ. Rß­gert var a­ leggja fyrir kjˇsendur sex spurningar. (1) Vilt ■˙, a­ till÷gur stjˇrnlagarß­s ver­i lag­ar til grundvallar frumvarpi a­ nřrri stjˇrnarskrß? (2) Vilt ■˙, a­ Ý nřrri stjˇrnarskrß ver­i nßtt˙ruau­lindir, sem ekki eru Ý einkaeigu, lřstar ■jˇ­areign? (3) Vilt ■˙, a­ Ý nřrri stjˇrnarskrß ver­i ßkvŠ­i um ■jˇ­kirkju ß ═slandi? (4) Vilt ■˙, a­ Ý nřrri stjˇrnarskrß ver­i persˇnukj÷r Ý kosningum til Al■ingis heimila­ Ý meira mŠli en n˙ er? (5) Vilt ■˙, a­ Ý nřrri stjˇrnarskrß ver­i ßkvŠ­i um, a­ atkvŠ­i kjˇsenda alls sta­ar a­ af landinu vegi jafnt? (6) Vilt ■˙, a­ Ý nřrri stjˇrnarskrß ver­i ßkvŠ­i um, a­ tilteki­ hlutfall kosningarbŠrra manna geti krafizt ■ess, a­ mßl fari Ý ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu? Vegna mßl■ˇfs sjßlfstŠ­ismanna ß Al■ingi nß­ist ekki a­ halda hina fyrirhugu­u atkvŠ­agrei­slu samhli­a forsetakj÷ri, sem Al■ingi haf­i ■ˇ ßkve­i­. RÚtturinn til a­ svara spurningunum a­ framan ß ■eim tÝma, sem Al■ingi haf­i sam■ykkt, var haf­ur af kjˇsendum. N˙ liggur fyrir Al■ingi nř tillaga um rß­gefandi ■jˇ­aratkvŠ­i eigi sÝ­ar en 20. oktˇber nk. Meiri hluti ■ings mun sty­ja till÷guna, en samt eru afdrif hennar Ý ■inginu ˇviss. Hvers vegna nŠr ■ingviljinn ekki fram a­ ganga? Hverjir breg­a fŠti fyrir framgang lř­rŠ­isins? Ůa­ eru ■eir, sem Rannsˇknarnefnd Al■ingis taldi bera mesta ßbyrg­ ß hruninu 2008. Ůeir berjast gegn nřrri stjˇrnarskrß.

Ůjˇ­irnar Ý Mi­- og Austur-Evrˇpu settu sÚr um 25 nřjar stjˇrnarskrßr eftir hrun komm˙nismans 1989-1991. Flestar stjˇrnarskrßr eru settar eftir hrun e­a vi­ sambŠrilegar a­stŠ­ur. Komm˙nistar bßru augljˇsa ßbyrg­ ß kerfishruninu ■ar austur frß. Margir ■eirra gengust vi­ ßbyrg­ sinni, en ■ˇ ekki allir, t.d. ekki fyrrum valdhafar Ý Austur-Ůřzkalandi og R˙sslandi. Nř, lř­rŠ­islega kj÷rin stjˇrnv÷ld vildu hafa komm˙nista me­ Ý endurreisninni eftir hrun e­a ˙tiloku­u ■ß a.m.k. ekki. VÝ­ast hvar tˇku komm˙nistar Ý ˙trÚtta sßttah÷nd. Ůeir tˇku ■ßtt Ý a­ semja nřjar stjˇrnarskrßr. Ůeir reyndu ekki a­ grafa undan ferlinu vi­ hvert fˇtmßl.

 

 

SjßlfstŠ­isflokkurinn, sem einkavŠddi bankana ß r˙ssneska vÝsu og lag­i ■annig grunninn a­ falli ■eirra fßeinum ßrum sÝ­ar, křs a­ hafa annan hßtt ß. SjßlfstŠ­ismenn ß Al■ingi hafa frß upphafi sta­i­ gegn nřrri stjˇrnarskrß ■vert ß margÝtreku­ fyrirheit forustumanna flokksins frß fyrri tÝ­. SjßlfstŠ­ismenn hafa jafnframt kvarta­ undan, a­ ekki hafi veri­ leita­ eftir samst÷­u me­ ■eim Ý mßlinu. Ůeir segja, a­ rÝkja ver­i vÝ­tŠk sßtt um allar breytingar ß stjˇrnarskrß. Ůa­ er ■ˇ ekki rÚtt. BandarÝska stjˇrnarskrßin var t.d. sam■ykkt gegn har­ri andst÷­u 1787–1788. Fleiri dŠmi mŠtti nefna um stjˇrnarskrßr, sem voru umdeildar og hlutu sam■ykki gegn har­ri andst÷­u, en reyndust ■ˇ vel. Nřjar stjˇrnarskrßr mŠla fyrir um rÚttindi manna og skyldur og mŠta ■vÝ Švinlega andst÷­u. RÚttur eins leggur skyldur ß her­ar annarra. Frumvarps Stjˇrnlagarß­s mŠlir fyrir um jafnt vŠgi atkvŠ­a og felur Ý sÚr minna hlutfallslegt atkvŠ­avŠgi ■eirra, sem hafa meiri atkvŠ­isrÚtt en Ýb˙ar h÷fu­borgarsvŠ­isins Ý al■ingiskosningum. ┴kvŠ­inu um au­lindir Ý ■jˇ­areigu er Štla­ a­ rřra forrÚttindi ■eirra, sem ganga um fiskinn Ý sjˇnum sem einkaeign og hir­a nŠr allan ar­inn af au­lindinni. ┴kvŠ­i­ um grei­an a­gang a­ upplřsingum felur Ý sÚr skertan hag ■eirra, sem skammta sjßlfum sÚr forrÚttindi – t.d. margf÷ld eftirlaun – undir spilltum leyndarhj˙p. UmhverfisverndarßkvŠ­i frumvarpsins mŠla fyrir um skertan rÚtt ■eirra, sem vilja halda ßfram a­ spilla nßtt˙runni.

Ůetta vita sjßlfstŠ­ismenn ß Al■ingi. Ůeir vita einnig, a­ nřleg sko­anak÷nnun MMR sřnir, a­ tveir ■ri­ju hlutar kjˇsenda sty­ja frumvarp Stjˇrnlagarß­s. SjßlfstŠ­ismenn reyna ■vÝ a­ drepa frumvarpinu ß dreif frekar en a­ hŠtta ß sigur frumvarpsins Ý ■jˇ­aratkvŠ­i. SjßlfstŠ­isflokkurinn ÷grar og ˇgnar lř­rŠ­inu me­ ■essu framfer­i, ■ˇtt fjˇr­ungur stu­ningsmanna flokksins sty­ji frumvarpi­ skv. k÷nnun MMR. Lř­rŠ­isflokkarnir ■urfa a­ standa sameina­ir gegn SjßlfstŠ­isflokknum.

DV, 14. maÝ 2012.


Til baka