Kjósendur įn landamęra

Ef śtlendingar reyndu aš seilast til įhrifa į Ķslandi, yrši žvķ ekki vel tekiš. Og žaš er engin furša, žvķ aš Ķsland er fįmennt og eftir žvķ viškvęmt fyrir erlendri įsęlni. Śtlendingar hafa hvort sem er ekkert viš žaš aš gera aš hafa įhrif į gang mįla hér heima, enda mį Ķsland sķn jafnan ekki mikils į alžjóšavettvangi. Įkvaršanir ķslenzkra stjórnvalda snerta yfirleitt ekki ašra en Ķslendinga sjįlfa, og žess vegna er žaš į allan mįta ešlilegt, aš Ķslendingar einir velji sér eigin forustu įn atbeina annars stašar aš.

Öšru mįli kann aš gegna um miklu fjölmennari lönd. Žróunin žar hefur išulega įhrif langt śt fyrir landsteinana, og žį vaknar sś spurning, hvort žaš gęti e.t.v. ekki veriš ęskilegt og ešlilegt, aš śtlendingar hefšu meš einhverju móti įhrif į gang mįla mešal stóržjóšanna. Žetta er ein lykilhugsunin į bak viš Evrópusambandiš. Žjóšverjum žykir rétt aš binda hendur sķnar innan Sambandsins m.a. til aš vernda nįgranna sķna gegn hęttunni į žvķ, aš įkvaršarnir Žjóšverja į eigin spżtur geti aš nżju valdiš öšrum žjóšum skaša. Helmut Kohl, fyrrv. kanslari Žżzkalands, lżsti žessari frómu hugsjón oftar en einu sinni ķ ręšu og riti. Svipuš hugsun bżr aš baki Atlantshafsbandalagsins: ašildarrķkin hafa skuldbundiš sig til aš lķta svo į, aš įrįs į hvert žeirra sem er sé um leiš įrįs į öll hin. Af žessu mį rįša, aš fullvalda žjóšir sjį sér hag ķ žvķ aš deila fullveldi sķnu meš öšrum. En žį žarf aš gęta aš žvķ, aš lönd eru misstór og hafa žvķ ólķk skilyrši til aš lįta gott, eša illt, af sér leiša fyrir ašrar žjóšir.

Fjarlęgur draumur?

Mįttur Bandarķkjanna er svo mikill į alžjóšavettvangi um okkar daga, aš žaš kann aš vera vert aš velta žvķ fyrir sér, hvort ekki gęti fariš betur į žvķ, aš heimsbyggšin öll fengi meš einhverju móti aš hafa įhrif į stjórn Bandarķkjanna. Tökum dęmi: forseti Bandarķkjanna tekur išulega einhliša įkvaršanir, sem snerta önnur lönd. Hann er t.d. nżbśinn aš reyna aš fara ķ tollastrķš viš Evrópusambandiš, en hann lagši nišur skottiš, žegar Evrópusambandiš, Japan og Kķna sżndu tennurnar. Ętti heimurinn žį ekki helzt aš vera žannig, aš Evrópumenn hefšu eitthvaš um žaš aš segja, hvaša menn veljast til žess aš gegna forsetaembęttinu ķ Bandarķkjunum? – og öfugt. Kannski, en žetta getur žó aš svo stöddu varla veriš annaš en fjarlęg draumsżn, śr žvķ aš bandarķsk lög kveša į um žaš, aš kosningarrétt ķ Bandarķkjunum hafa ekki ašrir en Bandarķkjamenn sjįlfir – og kemur varla į óvart.

En stöldrum viš. Žaš er hęgt aš hafa įhrif į kosningaśrslit meš żmsum hętti: meš žvķ aš neyta eigin atkvęšisréttar, nema hvaš, og einnig meš žvķ t.d. aš stušla til žess, aš ašrir neyti réttar sķns. Undangengna įratugi hefur varla nema rétt röskur helmingur atkvęšisbęrra Bandarķkjamanna hirt um aš greiša atkvęši ķ forsetakosningum. Hvaš er žį žvķ til fyrirstöšu, aš śtlendingar – knśnir įfram af vissunni um žaš, aš žaš skiptir einnig miklu fyrir žį, hver er forseti Bandarķkjanna – taki sér fyrir hendur aš hvetja Bandarķkjamenn til aš kjósa?

Nś žykknar žrįšurinn. Sumir Bandarķkjamenn hafa ķ reyndinni margfaldan kosningarrétt į viš ašra. Žetta stafar af žvķ, aš menn eru frjįlsir aš žvķ innan įkvešinna marka aš styrkja frambjóšendur fjįrhagslega og gera žeim žannig kleift aš kaupa sér auglżsingar ķ sjónvarpi og śtvarpi og rįša sér starfsliš og žannig įfram. Bush forseti situr nś, sex mįnušum fyrir kosningar, į digrustu kosningasjóšum sögunnar, sjóšum, sem hann hefur byggt upp meš žvķ aš afla fés (eins og hann myndi trślega orša žaš sjįlfur) af einstaklingum og fyrirtękjum, yfirleitt fjallhįar fjįrhęšir af hverjum og einum ķ tiltölulega fįmennum hópi repśblķkana. John Kerry, vęntanlegur frambjóšandi demókrata, fer öšruvķsi aš: hann į heldur lķtiš ķ sjóši enn sem komiš er, en hann vonast žó til aš geta aflaš fjįr į vefnum. Hann hefur opnaš vefsetur, žar sem menn geta styrkt hann jafnaušveldlega og žeir kaupa sér bękur į Amazon.com. Auglżsingar um vefinn birtast į forsķšum bandarķskra blaša.

Evrópa kżs Kerry, segja repśblķkanar

Hvaš er žį žvķ til fyrirstöšu, aš Evrópumenn styšji Kerry meš žvķ aš leggja honum til fé? Svariš er žetta: bandarķsk lög kveša į um žaš, aš Bandarķkjamenn einir megi reiša fram fé ķ kosningasjóši bandarķskra forsetaframbjóšenda. En lögin leggja samt ekki bann viš žvķ, aš Evrópumenn styrki bandarķsk félög, sem styšja sķšan żmis žjóšžrifamįl, t.d. kosningabarįttu Kerrys. Žannig hefur Bush fariš ķ kringum kosningalögin til aš gera einstökum aušmönnum kleift aš styšja hann langt umfram leyfilegt hįmark. Hvernig vęri aš svara ķ sömu mynt?

Fréttablašiš, 29. aprķl 2004.


Til baka