Skorpulf

Mr er minnisst kufer um fagrar sveitir Englands og Wales fyrir allmrgum rum. a var sumar, og arna voru skrautritu skilti vi hvern b: Vi sltrum heima. Og arna var a dagleiarlokum boi upp ferskt kjt vi hvert kvldverarbor auk annarra krsinga.

Slturt

Vi lstum fyrir bndunum ngju okkar me svo frjlslega slturtmasetningu (vi ltum slturstaina liggja milli hluta): annig vri nefnilega ml me vexti, a slandi ltu menn sr duga a sltra einu sinni ri. Hvers vegna? – spuru eir. Okkur vafist tunga um tnn: a hefi lklega veri auveldara a tskra fyrir eim sasta lag fyrir frttir. tli slenzka s ekki eina indevrpska mli, sem enn or yfir slturt? Grnlendingar sletta a vsu danska orinu slagtetid, en Danir sjlfir eru flestir httir a nota etta gamla or nema yfirfrri merkingu, a mr skilst.

Arar jir sltra yfirleitt ri um kring, svo a ferskt kjt er vinlega bostlum, ekki affrystir frekgglar. Eftirltiskrin mn miri Mnchen sltrar t.d. alla fimmtudaga. Fengitmi spendra er a vsu misjafn eftir tegundum, og sltrunarsium er stundum haga samrmi vi a, en etta fyrirkomulag er mestmegnis af manna vldum, rjzkur arfur fr lngu liinni t eins og frfrur voru hr heima allar gtur fram heimastjrnartmann. Neytendur virast una fokdru frystikistukjtinu naubeygir vegna ess, a eir eru vanir v fr fyrri t og ekkja margir ekki anna. Enda er banna a flytja til landsins erlent kjt til manneldis og v bori vi, a jinni stafi lkamlegur hski af innfluttu kjti. Fylgjendur kjtbannsins virast hugsa lkt og Eysteinn Jnsson fjrmlarherra, egar hann hlt uppi vrnum fyrir vaxtabanni fyrir 70 rum: slendingar hafa komizt af n grnmetis og vaxta sund r. Ferskum fiski er n flogi milli landa alla daga, og ykir engum miki, en ntt tlent kjt er enn bannvara slandi.

Landbnaur og bkur

Bkamarkaurinn er eins og markaurinn fyrir kindakjt a v leyti, a ar er eiginlega tmt ml a tala um tgfu skldverka og visagna nema rtt fyrir jlin. Rithfundarnir rembast fram haust eins og rjpan vi staurinn og vera – vera! – a skila inn handritum snum september ea oktber allra sasta lagi ea ba nsta rs a rum kosti. (etta a vsu ekki vi um Hsklatgfuna, nststrsta forlag landsins, v a hn gefur t fribkur allan rsins hring.) Forsjlir hfundar byrja fyrr en ella bkum snum til a geta loki eim tka t. Arir hfundar freistast ea neyast til a skila handritum snum af sr of snemma, og bkurnar vera stundum lakari fyrir viki eins og kindakjti. annig hefur bverndarstefnan marka bkmenntirnar og fugt. Yfir sumarmnuina svigna borin bkabunum undan handbkum handa erlendum feramnnum; arir viskiptavinir urfa a gera sr a gu afganga fr jlum. rum lndum kaupa menn og lesa njar bkur af llu tagi ri um kring.

rfin er liin hj

Mrgum hentar skorpuvinna: eim finnst hn auka afkstin. a fer eftir atvikum. Vi viljum helzt ekki leggjast undir hnfinn hj lkni, sem er a ljka langri skorpu. ess vegna hfum vi lg (t.d. Vkulgin fr 1921) og msar reglur, sem er tla a hamla skorpuvinnu. Lggjfin nr samt ekki ngu langt, ar e hn miar a v a vernda vinnandi flk fyrsta lagi, ekki neytendur. Vi urfum ekki a leita lengi a dmi: tkum Alingi. r eftir r eru mis brafrumvrp afgreidd sem lg fr rreyttu Alingi einni skorpu rtt fyrir jl (t.d. eftirlaunafrumvarpi um daginn), n ess a nokkur mannlegur mttur fi rnd vi reist – og allt eins og af gmlum vana. jin situr uppi me lakari lg en efni standa til.

Skorpuvinna sem vimiun er ttu r atvinnulfi liins tma, egar slendingar stunduu flestir land og sj og urftu v nauugir a beygja sig undir dynti nttrunnar. jflagi hefur breytzt: n vinna flestir slendingar gilega innivinnu. Skorpurfin er a miklu leyti liin hj. a er lngu tmabrt a huga a v, hvort a vri ekki r a haga framleislu kindakjts, bkatgfu og ingstrfum og msu ru eins og tkast yfirleitt rum lndum: a er me v a dreifa laginu jafnar yfir ri. a hefi msa kosti.

Frttablai, 22. janar 2004.


Til baka