Mynd 70. Nokkur undangengin įr hefur Transparency International ķ Berlķn safnaš upplżsingum um spillingu vķšs vegar um heiminn. Žetta er gert meš žvķ aš leggja spurningalista fyrir menn, sem stunda višskipti, og spyrja žį um mśtugreišslur og žvķ um lķkt: hversu mikil brögš séu aš žeim, hversu hart sé eftir žeim gengiš og žannig įfram. Spillingarvķsitalan tekur meš öšrum oršum til fjįrmįlaspillingar eingöngu, en ekki til annarra tegunda svo sem frķšindaspillingar, fyrirgreišsluspillingar og śtnefningarspillingar, ž.e. spillingar ķ embęttaveitingum og žess hįttar. (Ég geri nįnari grein fyrir žessari sundurgreiningu spillingar ķ lokakaflanum ķ bók minni, Hagkvęmni og réttlęti; sjį hann hér.) Žessum upplżsingum er sķšan rašaš žannig saman, aš śr veršur svo nefnd spillingarvķsitala. Hśn veršur hęst talan tķu ķ žeim löndum, žar sem spilling er talin vera nįnast engin, og lęgst nśll, žar sem spillingin er talin vera botnlaus. Spillingarvķsitalan er birt į hverju įri, en hśn breytist ekki mikiš frį įri til įrs. Žessi vķsitala hefur veriš notuš ķ hagvaxtarrannsóknum sķšustu įr; žęr sżna, aš spilling viršist draga umtalsvert śr hagvexti frį einu landi til annars (sjį myndir 26 og 62). Takiš nś eftir žvķ, hvernig löndin rašast į myndina aš ofan. Finnland er efst į blaši, lķtil spilling žar, og Danmörk og Nżja-Sjįland fylgja skammt į eftir. Hér sannast žaš sem oft įšur, aš Nżja-Sjįland sver sig ķ ętt viš Noršurlönd, žótt landiš liggi hinum megin į hnettinum. Žar nęst er Ķsland ķ fjórša sęti og žannig įfram. Noregur dróst nišur eftir listanum um skeiš, en tók sig aftur į og er nś ķ įttunda sęti. Takiš eftir žvķ, aš Sķle er eina Sušur-Amerķkulandiš į listanum yfir 32 óspilltustu lönd heimsins. Og takiš eftir žvķ, aš Ķtalķa kemst ekki į blaš žrįtt fyrir hreingerningu undangenginna įra; landiš er ķ 42. sęti listans. Og takiš einnig eftir žvķ, aš Afrķkulandiš Botsvana er eina Afrķkulandiš į listanum yfir löndin 32. Žaš er įreišanlega engin tilviljun, aš Botsvana į heimsmetiš ķ hagvexti: žar hefur vöxtur landsframleišslu į mann sķšan 1965 veriš meiri en nokkurs stašar annars stašar ķ heimunum sķšan žį, enda žótt talsvert hafi hęgt į vextinum žar sķšan 1990, mešal annars vegna žess, aš eyšniveiran hefur höggviš djśp skörš ķ mannafla og efnahagslķf landsins. Botsvönu er lżst nįnar ķ ritgeršinni Aš vaxa ķ sundur. Takiš loks eftir žvķ, aš vķšfešmari spillingarvķsitala, sem nęr til allra helztu žįtta spillingar, gęti flutt żmis lönd til į listanum aš ofan; nefnum žó engin nöfn. Žess veršur vonandi ekki langt aš bķša, aš Transparency International breikki skilgreiningu sķna į spillingu til aš nį betur yfir fyrirbęriš ķ heild sinni. Žaš verk er aškallandi mešal annars vegna žess, aš mörgum sżnist, aš landlęg spilling sé einn helzti dragbķtur į hagvexti ķ Afrķku og vķšar ķ žróunarlöndum.

 


FirstPreviousIndex

Aftur heim