Mynd 116. EinkavŠ­ing vi­skiptabanka hefur ■a­ h÷fu­markmi­ a­ bŠta hag vi­skiptavina bankanna. Reynslan sřnir, a­ einkarekstur reynist jafnan betur en rÝkisrekstur, og ■a­ ß ekki sÝ­ur vi­ um fjßrmßla■jˇnustu en a­ra ■jˇnustu og framlei­slu, en ■ˇ me­ mikilvŠgum undantekningum, ■ar sem fÚlagsleg sjˇnarmi­ sitja Ý fyrirr˙mi, einkum Ý heilbrig­is- og menntamßlum. EinkavŠ­ing banka gengur me­ ÷­rum or­um ˙t ß ■a­, a­ b÷nkum og fjßrmßlastofnunum er kippt ˙t ˙r fÚlagsmßlageiranum, ■ar sem ■au ßttu ekki heima, og eru heldur sett ß sinn sta­ Ý vi­skiptageiranum. Og hvernig fara einkabankar a­ ■vÝ a­ bŠta hag vi­skiptavina sinna? Me­ ■vÝ a­ tryggja ■eim lŠgri ˙tlßnsvexti en ß­ur og hŠrri innlßnsvexti, ■.e. minni vaxtamun. Myndin lřsir nřfenginni reynslu nokkurra landa af einkavŠ­ingu banka. Lithßar minnku­u hlut rÝkisins Ý bankarekstri ˙r 44 prˇsentum 1999 Ý 12 prˇsent 2003. Vaxtamunurinn ß mŠlikvar­a Al■jˇ­abankans hÚr er ßtt vi­ ˙tlßnsvexti til kj÷rvi­skiptavina a­ frßdregnum innlßnsv÷xtum ß sparifjßrreikningum minnka­i eins og hendi vŠri veifa­ ˙r 8 prˇsentum 1999 Ý 4 prˇsent 2005. Pˇlverjar minnku­u hlut rÝkisins Ý bankarekstri ˙r 44 prˇsentum 1999 Ý 24 prˇsent 2003 og R˙ssar ˙r 68 prˇsentum Ý 36 prˇsent. Vaxtamunurinn minnka­i ˙r 6 prˇsentum 1999 Ý 4 prˇsent 2005 Ý Pˇllandi og ˙r 26 prˇsentum 1999 Ý 7 prˇsent 2005 Ý R˙sslandi. ═ MexÝkˇ losa­i rÝki­ sig alveg ˙t ˙r bankarekstri 1999-2003, og vaxtamunurinn minnka­i um helming. HÚr heima jˇkst vaxtamunurinn ˙r 5 prˇsentum 1999 Ý 7 prˇsent 2004 samkvŠmt t÷lum Al■jˇ­abankans. Hva­ ger­ist svo? Vaxtamunurinn jˇkst enn Ý 10 prˇsent 2005 og Ý tŠp 11 prˇsent 2006, eftir ■vÝ sem Úg kemst nŠst me­ g÷gnum Se­labankans, eins og Úg lřsti Ý fyrirlestri ß vegum Samtaka fjßrmßlafyrirtŠkja Ý nˇvember 2007; sjß einnig nŠstu mynd. Hvers vegna sker ═sland sig ˙r hˇpnum? Ůa­ stafar einkum af ■vÝ, a­ ■ess var ekki gŠtt sem skyldi, a­ einkabankarnir ■yrftu a­ heyja har­a samkeppni nema ■ß bara hver vi­ annan. Ůa­ er frumforsenda ßrangursrÝkrar einkavŠ­ingar, a­ einkafyrirtŠkin, sem leysa rÝkisfyrirtŠkin af hˇlmi, sÚu samkeppnisfyrirtŠki. Ůessa var vel gŠtt vÝ­ast hvar Ý Austur-Evrˇpu, ■ˇtt ■ar gengi ß řmsu vi­ einkavŠ­ingu banka og annarra rÝkisfyrirtŠkja. ═ Austur-Evrˇpul÷ndunum var lagt kapp ß a­ la­a ˙tlendinga til bankarekstrar ■ar, svo a­ til a­ mynda allur bankarekstur Eista er n˙ ß hendi ˙tlendinga. NŠg samkeppni ■ar og lÝtill vaxtamunur: hann var 13 prˇsent 1994 og er n˙ kominn ni­ur Ý 3 prˇsent. Sjß meira um mßli­ Ý greininni Samkeppni minnkar vaxtamun.

Heimild: Al■jˇ­abankinn, World Development Indicators 2007, og eigin t˙lkun ß g÷gnum Se­labanka ═slands.


FirstPreviousIndex

Aftur heim