Aukin misskipting í hnotskurn

Mynd 1. Bandaríkin: Hlutdeild 1% tekjuhćstu í ţjóđartekjum (%)

Mynd 3. Ísland: Hlutdeild 10% tekjuhćstu í ţjóđartekjum (%)

Mynd 2. Bandaríkin: Hlutdeild 0,1% tekjuhćstu í ţjóđartekjum (%)



Mynd 4. Ísland: Hlutdeild 1% tekjuhćstu í ţjóđartekjum (%)

Ţessar myndir segja meira en mörg orđ.

Myndir 1 og 2 sýna, hvernig tekjuhćstu hópunum í Bandaríkjunum tókst ađ auka hlutdeild sína í ţjóđartekjum á tveim skeiđum, 1920-1929 og aftur 1990-2008. Myndirnar virđast benda til, ađ aukin misskipting sé ávísun á fjármálahrun. John K. Galbraith, prófessor í hagfrćđi í Harvardháskóla, teflir fram ţeirri kenningu  í bók sinni The Great Crash 1929. Sonur hans, James K. Galbraith, prófessor í hagfrćđi í Texas, fćrir rćkilegri rök fyrir kenningunni í bók sinni Inequality and Instability: A Study of the World Economy Just Before the Great Crisis. Tölurnar á myndunum eru sóttar í bók Thomas Piketty, Capital in the Twenty-first Century.

Myndir 3 og 4 sýna, hvernig tekjuhćstu hópunum hér heima tókst ađ auka hlutdeild sína í ţjóđartekjum 1995-2007. Tölurnar á myndunum eru sóttar til ríkisskattstjóra (http://www.rsk.is/).

Ţessar myndir eru teknar úr fyrirlestri, sem ég hélt í háskólanum í Lundi í Svíţjóđ í október 2014. Sjá fyrirlesturinn hér.

 

Kreppan mikla 1929-1939 og fjármálahruniđ, sem hófst međ falli Lehman Brothers í Bandaríkjunum 2008, eiga ýmislegt sammerkt. Galbraith segir í bók sinni The Great Crash 1929 (bls. 178):

“American enterprise in the twenties had opened its hospitable arms to an exceptional numbers of promoters, grafters, swindlers, impostors, and frauds.”

Til baka