Daušadjśpar sprungur

Einstakir atburšir ķ lķfi žjóšar eiga žaš til aš afhjśpa bresti, sem żmsum voru įšur huldir. Byrjum ķ Bandarķkjunum. Kjör George Bush til forsetaembęttisins įriš 2000, ef kjör skyldi kalla, svipti hulunni af žverklofningi bandarķsku žjóšarinnar ķ tvęr nokkurn veginn jafnvķgar fylkingar. Athuganir stjórnmįlafręšinga sżna, aš flokkarnir tveir žar vestra, demókratar og repśblķkanar, hafa fjarlęgzt svo hvor annan, aš žeir žingmenn demókrata, sem standa lengst til hęgri, eru nś vinstra megin viš žį žingmenn repśblķkana, sem standa lengst til vinstri. Žessi įlyktun er reist į skżrslum um atkvęši žingmanna viš afgreišslu einstakra žingmįla aftur ķ tķmann. Flokkarnir tveir eru m.ö.o. hęttir aš skarast og nįnast hęttir aš skiptast į öšru en skömmum og svķviršingum. Og žetta eru flokkar, sem mörgum hafa lengi sżnzt vera svo aš segja alveg eins. Hvaš hefur gerzt? Svariš viršist vera žetta: repśblķkanar hafa fęrt sig fjęr mišju fyrir tilstilli illskeyttra öfgamanna, en demókratar hafa stašiš kyrrir į sķnum staš. Ósęttiš og óbilgirnin ķ bandarķskum stjórnmįlum viršast vera mun meiri nś en oftast įšur, e.t.v. meiri en nokkru sinni sķšan ķ borgarastrķšinu 1861-65. Žaš er ķhugunarefni bęši handa Bandarķkjamönnum sjįlfum og vinum žeirra og bandamönnum ķ Evrópu og annars stašar.

Sišaveiklun

Fjölmišlalögin hafa meš lķku lagi svipt hulunni af djśpri sprungu hér heima. Menn og flokkar, sem hafa skipzt į um aš stjórna landinu į vķxl allan lżšveldistķmann, yfirleitt ķ bżsna keimlķkum samsteypustjórnum, takast nś į af meiri hörku en įšur, svo aš nęrri lętur, aš landiš logi nś ķ ófriši. ,,Žaš rķkir vargöld į Ķslandi,” segir Morgunblašiš. Hvaš hefur gerzt? Svariš blasir viš: fjölmišlalögin fylltu męlinn. Rķkisstjórnin keyrši lögin ķ gegnum žingiš meš offorsi og virti aš vettugi višvaranir margra lögfręšinga og annarra um žaš, aš lögin kunni hvorki aš standast żmis įkvęši stjórnarskrįrinnar né alžjóšasamžykktir. Rķkisstjórnin reyndi ekki aš leyna žvķ, aš lögin voru berlega sett til žess aš žagga nišur ķ žeim mišlum, sem hafa gagnrżnt rķkisstjórnina. Mįlsvarar laganna innan žings og utan drógu fram einstök atriši śr žeirri gagnrżni mįli sķnu til stušnings. Žeir virtust ekki vita, hvaš žeir voru aš gera.

Hvernig gat žetta gerzt? Hvernig mį žaš vera, aš meiri hluti Alžingis hefur samžykkt lög, sem berlega er ętlaš aš žagga nišur ķ fjórum af sex helztu fjölmišlum landsins? – vitandi žaš, aš žessir fjölmišlar munu aš lķkindum lognast śt af, ef lögin verša stašfest. Sjįlfstęšisflokkurinn hefur undangengin įr veriš į svipašri siglingu og Repśblķkanaflokkurinn ķ Bandarķkjunum. Sjįlfstęšisflokkurinn hefur veriš aš breytast śr prśšri og frjįlslegri borgaralegri breišfylkingu ķ óheflašan og haršdręgan öfgaflokk, svo sem rįša mį af hatrömum mįlflutningi nokkurra helztu mįlsvara flokksins innan žings sem utan, jafnan žó aš varaformanninum undan skildum. Sumir mįlflytjendur flokksins hafa sżnt żmis merki žess, aš žeir skeyti hvorki um skömm né heišur, enda bķša a.m.k. tveir žeirra dóms eša eiga lögsókn yfir höfšum sér fyrir róg, ritstuld og illmęlgi, svo aš fįtt eitt sé nefnt.

Śtreišartśr į tķgrisdżri

Setjum mįliš ķ samhengi. Sjįlfstęšisflokkurinn skeytti ekki um aš hlżša kalli allra žeirra, sem vörušu įrum saman viš hagręnum og sišręnum afleišingum žess aš afhenda fįum śtvöldum einkaašgang aš sameiginlegum fiskimišum žjóšarinnar. Flokkur, sem heyktist į aš hlżša žvķ kalli fyrr en eftir dśk og disk, og žį meš ólund og ašeins aš nafninu til, hlżtur aš hafa laskazt. Flokkur, sem hefur reitt fram žjóšareignir į rśssnesku silfurfati handa fįum śtvöldum og haršneitar jafnframt aš upplżsa, hvernig hann fjįrmagnar starfsemi sķna, hlżtur aš hafa skaddazt. Stjórnmįlaflokkur, sem stendur ķ illvķgri barįttu viš einkafyrirtęki um ķtök ķ atvinnulķfi landsins, hlżtur aš hafa skemmzt. Flokkur, sem reynir sķšan aš loka frjįlsum fjölmišlum meš lögboši – öllum nema žeim tveim, sem flokkurinn žykist hafa ķ hendi sinni – er kominn langt śt fyrir višunandi velsęmismörk. Fjölmennur flokkur, sem gerir illskeytta ofstękismenn aš mįlsvörum sķnum, menn, sem leggja flokksmęlikvarša į alla hluti og viršast eins og żmsir bandarķskir repśblķkanar lķta svo į, aš stjórnmįl séu strķš og allt sé žar leyfilegt, og eiga ķ sķfelldum śtistöšum viš allt og alla og mega helzt ekkert aumt sjį įn žess aš žurfa aš traška į žvķ – žvķlķkur flokkur žarf aš fį friš til aš hugsa sinn gang. Skuggi sišaveiklunar grśfir yfir Sjįlfstęšisflokknum og markar ķ auknum męli störf hans og stefnu og mun fylgja honum inn ķ framtķšina. Sjįlfstęšismenn geta ekki kvartaš undan žvķ, aš žeir hafi ekki veriš varašir viš. Žeir fóru ķ śtreišartśr į tķgrisdżri.

Fréttablašiš, 10. jśnķ 2004.


Til baka