Starfinu mi­ar ßfram

 

Hvar sem Úg kem ver­ Úg var vi­ ßhuga fˇlks ß st÷rfum Stjˇrnlagarß­s. Gagnlegar athugasemdir og ßbendingar berast dag hvern frß almenningi inn ß vef rß­sins og eftir ÷­rum lei­um. ┴ fyrri tÝ­ kom fyrir, a­ stjˇrnlaga■ing ■urftu a­ koma saman ß afskekktum st÷­um til a­ fß fri­ fyrir ßgangi kr÷fuhar­ra hagsmunahˇpa. Svo er ekki n˙. Vi­ komum saman ß opnum fundum Ý alfaralei­ og bjˇ­um ÷llum, sem ■ess ˇska, a­ leggja h÷nd ß plˇg. Endursko­un stjˇrnarskrßrinnar er samstarfsverkefni, ■ar sem margir koma a­ mßlum. Ůess vegna h÷fum vi­ ˇska­ eftir a­ hafa ■jˇ­ina me­ Ý rß­um skref fyrir skref frß upphafi til enda frekar en a­ vinna fyrir luktum dyrum og leggja fram fullmˇta­ar till÷gur a­ loknu verki. Allir hafa a­gang a­ Stjˇrnlagarß­i. ┌tlendingar hafa sřnt ■essu opna vinnulagi ßhuga og sagt frß ■vÝ Ý erlendum bl÷­um og sjˇnvarpi. Vi­br÷g­ fˇlksins Ý landinu vi­ ■essu frjßlslega verklagi hafa veri­ gˇ­ svo sem vi­ mßtti b˙ast Ý ljˇsi mikils fj÷lda frambo­a til Stjˇrnlaga■ings Ý vetur lei­. Frambjˇ­endurnir 522 gßfu kost ß sÚr vegna ■ess, a­ ■eir t÷ldu endursko­un stjˇrnarskrßrinnar skipta mßli og t÷ldu sig hafa mikilvŠgar hugmyndir fram a­ fŠra. Sv÷r frambjˇ­enda vi­ spurningum bla­amanna um stjˇrnskipunarmßl fyrir kosningarnar Ý nˇvember vitnu­u um samst÷­u Ý frambjˇ­endahˇpnum um Šskilegar breytingar ß stjˇrnarskrßnni eins og Úg lřsti Ý tveim greinum hÚr Ý bla­inu 6. og 13. jan˙ar. Margar ■essara tillagna um breytingar eru n˙ sem ˇ­ast a­ taka ß sig mynd svo sem ßfangaskjal Stjˇrnlagarß­s vitnar um (sjß vefsetur rß­sins stjornlagarad.is). A­ vÝsu er eftir a­ fylla řmsar ey­ur og slÝpa skjali­ grein fyrir grein. Okkur mi­ar ßfram. Verkinu ß a­ lj˙ka fyrir j˙lÝlok. Sumum finnst till÷gur Stjˇrnlagarß­s ekki ganga nˇgu langt. Í­rum finnst ■Šr ganga of langt. Ůa­ er skiljanlegt. Vi­ reynum yfirleitt a­ halda okkur mi­svŠ­is, en vi­ leggjum ■ˇ til gagngerar breytingar Ý ljˇsi alls, sem ß undan er gengi­. Vi­ leggjum til řmis nřmŠli Ý samrŠmi vi­ ni­urst÷­ur ■jˇ­fundarins og hugmyndir stjˇrnlaganefndar, sem okkur ber a­ l÷gum a­ taka mi­ af. Stiklum ß stˇru.

Ě     Valddreifing. Vi­ leggjum til meira jafnrŠ­i milli Al■ingis, rÝkisstjˇrnar og dˇmstˇla me­ gagnkvŠmu a­haldi og eftirliti. Vi­ stefnum a­ skarpari ■rÝgreiningu valds, til dŠmis me­ ■vÝ a­ fŠra valdi­ til a­ skipa dˇmara, rÝkissaksˇknara og kannski fleiri embŠttismenn frß rß­herrum til forseta ═slands, sem hafi l÷gbundna nefnd sÚr vi­ hli­ til a­ meta hŠfi umsŠkjenda. Vi­ segjum: Vi­ skipun manna Ý embŠtti skal einungis lÝta til hŠfni og mßlefnalegra sjˇnarmi­a.

Ě      Jafnt vŠgi atkvŠ­a. Vi­ leggjum til nřja kosningaskipan me­ persˇnukj÷ri, j÷fnu vŠgi atkvŠ­a alls sta­ar ß landinu og heimild til a­ setja l÷g um tiltekinn lßgmarksfj÷lda ■ingmanna Ý hverju kj÷rdŠmi, ßkve­i Al■ingi a­ hafa kj÷rdŠmin fleiri en eitt. Einn lykillinn a­ ■essari lausn er, a­ hverjum kjˇsanda er frjßlst a­ merkja vi­ frambjˇ­endur jafnt innan kj÷rdŠmis sÝns og utan.

Ě      Au­lindir Ý ■jˇ­areign. Vi­ leggjum til, a­ ßkvŠ­i um nytjastofna og a­rar nßtt˙ruau­lindir Ý ■jˇ­areign sÚ sett Ý mannrÚttindakafla stjˇrnarskrßrinnar til a­ undirstrika rÚtt almennings til ar­sins af au­lindum landsins vi­ sjßlfbŠra nřtingu ■eirra me­ almannahag a­ lei­arljˇsi.

Ě      Nßtt˙ra ═slands. Vi­ leggjum til, a­ ÷llum skuli me­ l÷gum trygg­ur rÚttur ß heilnŠmu umhverfi og til a­ildar a­ dˇmsmßlum um mikilvŠgar ßkvar­anir um au­lindir Ý ■jˇ­areigu og nßtt˙ru ═slands. Hugmyndin er a­ lřsa nßtt˙runa fri­helga til jafns vi­ fri­helgi einkalÝfs og eignarrÚttar til a­ undirstrika gagnkvŠman rÚtt nßtt˙runnar gagnvart okkur m÷nnunum. Vi­ megum nřta au­lindir okkar, en vi­ h÷fum ekki leyfi til a­ nÝ­ast ß nßtt˙runni, hvorki hennar vegna nÚ okkar sjßlfra og afkomenda okkar.

Ě      Opi­ ■jˇ­fÚlag. Vi­ leggjum til, a­ me­ l÷gum skuli tryggja gegnsŠja stjˇrnsřslu, grei­an a­gang a­ upplřsingum, frjßlsum og sjßlfstŠ­um fj÷lmi­lum me­ gegnsŠtt eignarhald og vernd handa bla­am÷nnum, nafnlausum heimildarm÷nnum ■eirra og uppljˇstrurum.

Sumir telja, a­ stjˇrnarskrßin eigi a­ vera lŠgsti samnefnari ■jˇ­arsßlarinnar, samfÚlagssßttmßli, sem allir geta fellt sig vi­ Ý ÷llum greinum. ╔g tel, lÝkt og brezki heimspekingurinn Karl Popper (1902-1994), a­ gˇ­ stjˇrnarskrß ■urfi a­ reisa traustar lagaskor­ur vi­ ska­legu atferli. RÚttur eins leggur skyldu ß her­ar annars. ŮvÝ er e­lilegt, a­ ■eir, sem nř stjˇrnarskrß setur stˇlinn fyrir dyrnar, felli sig ekki vi­ hana. Listin er a­ draga lÝnuna ß rÚttum sta­. Vi­ skulum hlusta hvert ß anna­ og hjßlpast a­.

FrÚttabla­i­, 23. j˙nÝ 2011.


Til baka