═slenzkt stjˇrnarfar: Tveir vinklar

Um daginn rifja­ist upp ■essi rŠ­ub˙tur:

 „Til mÝn komu ß d÷gunum tveir framsŠknir vÝsindamenn ... Ůeir vildu kynna nřja hugmynd sÝna. H˙n var s˙ a­ gera ═sland a­ ˙tflutningsv÷ru, eins og ■eir or­u­u ■a­. ╔g ver­ a­ kannast vi­, a­ Ý fyrstu skyldi Úg hvorki upp nÚ ni­ur Ý ■vÝ, hva­ ■eir vŠru a­ fara. En ■eir skřr­u hugmynd sÝna me­ eftirfarandi hŠtti. Vi­ h÷fum bori­ Ýslenskt stjˇrnarfar saman vi­ ■a­ sem annars sta­ar gerist og ■a­ fer ekki ß milli mßla, a­ ═slandi ■ykir betur stjˇrna­ og af meiri hagkvŠmni og skilvirkni en annars sta­ar ■ekkist. Ůeir flřttu sÚr a­ bŠta ■vÝ vi­, a­ ■etta hef­i ekkert me­ n˙verandi stjˇrnmßlamenn landsins a­ gera. ═sland, sem lÝti­ land, hef­i hreinlega ney­st til ■ess a­ hafa skilvirkara og ■ar me­ ˇdřrara střrikerfi ß sÝnum mßlum en rÝkari og fj÷lmennari ■jˇ­ir. VŠri raunar sama hvar ni­ur vŠri bori­ Ý stjˇrnsřslunni, og nefndu vÝsindamennirnir til s÷gunnar dˇms- og l÷greglukerfi, utanrÝkis■jˇnustu, fÚlags- og heilbrig­ismßl, verklegar framkvŠmdir, a­gang borgaranna a­ stjˇrnkerfinu og mßlshra­a ß ÷llum svi­um.“ ╔g kÝmdi. Ůetta var ß gamlßrskv÷ld 1998. ╔g var a­ hlusta ß ßramˇtaßvarp forsŠtisrß­herra Ý sjˇnvarpinu.

Ůegar Úg sk÷mmu sÝ­ar rakst ß rß­uneytisstjˇra forsŠtisrß­uneytisins, gamlan kunningja minn og samstarfsmann, ˙ti Ý bakarÝ, ■etta var ß Seltjarnarnesinu, spur­i Úg hann Ý mesta brˇ­erni, hva­a framsŠknu vÝsindamenn rß­herrann hef­i fengi­ Ý heimsˇkn. Rß­uneytisstjˇrinn fˇr undan Ý flŠmingi. ╔g sendi honum a­ loknum hßtÝ­um skriflega fyrirspurn um mßli­. MÚr barst ekki svar. Rannsˇknarnefnd Al■ingis (RNA) drˇ a­rar ßlyktanir um Ýslenzkt stjˇrnarfar en ■Šr, sem forsŠtisrß­herrann fyrrverandi lřsti Ý gamlßrsrŠ­u sinni 1998. Vi­ skulum grÝpa ni­ur Ý 8. bindi skřrslu RNA frß Ý fyrra (Si­fer­i og starfshŠttir Ý tengslum vi­ fall Ýslensku bankanna 2008), en ■a­ bindi skřrslunnar hefur ekki enn vaki­ ■ß eftirtekt sem vert vŠri. Ůar stendur or­rÚtt me­al annars:

Ě        Fjßrmßlaeftirliti­ og Se­labankinn brug­ust meginhlutverkum sÝnum Ý a­draganda bankahrunsins. Eftirliti me­ einst÷kum fjßrmßlastofnunum var verulega ßfßtt (bls. 131)

Ě         Efla ■arf fagmennsku og stˇrbŠta vinnubr÷g­ innan stjˇrnsřslunnar ... Stjˇrnmßlamenn og embŠttismenn ■urfa a­ setja sÚr si­areglur ... Efla ■arf ■ß hugsun me­al stjˇrnmßlamanna a­ starf ■eirra er ÷­ru fremur ■jˇnusta vi­ almannaheill. ... Takmarka ■arf pˇlitÝskar rß­ningar innan stjˇrnsřslunnar. Skerpa ■arf ßkvŠ­i um rß­herraßbyrg­ ...  (bls. 152)

Ě         Setja ■arf skřrar reglur um styrki til stjˇrnmßlamanna og um gagnsŠi Ý bˇkhaldi stjˇrnmßlaflokka. Leita ■arf lei­a til ■ess a­ draga skřrari m÷rk ß milli fjßrmßlalÝfs og stjˇrnmßla. Ekki er lÝ­andi a­ gŠslumenn almannahagsmuna gangi erinda einkafyrirtŠkja me­ ■eim hŠtti sem gert var Ý a­draganda bankahrunsins (bls. 170)

Ě         Skřra ■arf hlutverk forseta ═slands mun betur Ý stjˇrnarskrßnni. ... Ăskilegt vŠri a­ forsetaembŠtti­ setti sÚr si­areglur (bls. 178)

Ě         ═slensk stjˇrnmßlamenning er van■rosku­ og einkennist af miklu valdi rß­herra og oddvita stjˇrnarflokkanna. ... Skortur ß fagmennsku og vantr˙ ß frŠ­ilegum r÷ksemdum er mein Ý Ýslenskum stjˇrnmßlum. Andvaraleysi hefur veri­ rÝkjandi gagnvart ■vÝ Ý Ýslensku samfÚlagi hvernig vald Ý krafti au­s hefur safnast ß fßrra hendur og ˇgna­ lř­rŠ­islegum stjˇrnarhßttum. (bls. 184)

Ě         Leita ■arf lei­a til ■ess a­ styrkja si­fer­isvitund stjˇrnmßlamanna ... Draga ■arf ˙r rß­herrarŠ­i ... Taka ■arf stjˇrnarskrßna til skipulegrar endursko­unar Ý ■vÝ skyni a­ treysta grundvallaratri­i lř­rŠ­issamfÚlagsins og skřra betur meginskyldur, ßbyrg­ og hlutverk valdhafa. (bls. 184)

Skřrsla RNA setur endursko­un stjˇrnarskrßrinnar Ý skřrt samhengi vi­ hruni­. Ůeir, sem berjast af mestri h÷rku gegn endursko­un stjˇrnarskrßrinnar, lÝta lÝklega enn svo ß, a­ ═slandi sÚ „betur stjˇrna­ og af meiri hagkvŠmni og skilvirkni en annars sta­ar ■ekkist.“ Brřna nau­syn ber til, a­ skřrsla RNA sÚ ÷ll ■řdd ß ensku til frˇ­leiks handa ˙tlendingum.

FrÚttabla­i­, 7. aprÝl 2011.


Til baka