Nsti br vi landr? – af gleysi

fjlmennum tifundum Austurvelli vor lei voru haldnar margar gar rur lkt og tifundunum, sem steyptu rkisstjrn Sjlfstisflokksins og Samfylkingarinnar febrar 2009, feinum mnuum eftir hrun. Tilefni fundanna n vor var s fyrirtlan Alingis a draga til baka umskn slands fr 2009 um aild a ESB, n ess a flki landinu fengi nokku um mli a segja. essi rager var athugaver af tveim stum. Annars vegar hfu bir rkisstjrnarflokkarnir lofa v statt og stugt, a mli yri til lykta leitt me jaratkvi. Hins vegar hefi einhlia uppsgn samningavirna vi ESB haft au hrif, a nr gerlegt hefi veri a taka rinn upp aftur nstu rum, ar e yrfti upp ntt a afla samykkis allra einstakra aildarlanda ESB; hvert einstakt land sambandinu hefi neitunarvald. Hr hugi rkisstjrnin v fheyrt skemmdarverk skjli meiri hluta sns Alingi.

Flkinu, sem fylkti lii Austurvll laugardag eftir laugardag vetur og vor og skrifai tugsundum saman undir skorun til Alingis um a sj sig um hnd, tkst a hrinda essari rs Alingis lri. Enn lri samt undir hgg a skja. a er varla tilviljun, a essir atburir eiga sr sta hr heima sama tma og jremba veur uppi evrpskum stjrnmlum og teygir sig jafnvel hinga heim fsinni fyrsta sinn fr lokum sari heimsstyrjaldar. Hr m greina munstur.

Afr Alingis a lrinu ESB-mlinu er angi miklum meii. Alingi situr svikrum vi lri eins og dmin sanna. a tkst me naumindum a f ingi ofan af v ea a.m.k. fresta v a rjfa heit sitt um jaratkvi um ESB-mli. Alingi ltur engan bilbug sr finna stjrnarskrrmlinu, miklu brnna mli. Um a ml var haldin jaratkvagreisla 2012, tt nverandi rkisstjrnarflokkar reyndu koma veg fyrir hana. Tveir riju hlutar kjsenda lstu stuningi vi nja stjrnarskr. Me eim rslitum hefi mlinu tt a ljka. Alingi tlar samt a lta jaratkvagreisluna sem vind um eyru jta.

a hefur aldrei fyrr gerzt lrisrki, a lggjafarsamkoman viri a vettugi jaratkvi um nja stjrnarskr. vlkt athfi er rtt nefnd tilraun til valdarns. a hefur ekki heldur gerzt nokkru lrisrki, aldrei nokkurn tmann, a jkjr hafi veri rskura gilt heilu lagi lkt og sex hstarttardmarar, ar af fimm skipair embtti af dmsmlarherra Sjlfstisflokksins, geru a lokinni kosningu til Stjrnlagaings 2010. Gubjrn Jnsson fv. rgjafi fri opnu brfi til Hstarttar sannfrandi rk a v, a rskururinn vri beinlnis lglegur.

Skoanir einstakra manna innan ings og utan nrri stjrnarskr httu a skipta hagntu mli, eftir a rslit jaratkvagreislunnar 2012 lgu fyrir. rslitin voru endanleg lkt og rslit allra annarra kosninga. Engum leyfist, ekki heldur Alingi, a vanvira kosningarslit. eir, sem telja sig hafna yfir rslit jaratkvagreislu um nja stjrnarskr ea rslit annarra kosninga, grafa undan lrinu. eir, sem hefu heldur kosi, a einstk kvi nrrar stjrnarskrr hljuu ruvsi, urfa a ba nstu endurskounar, vonandi eftir 20-30 r frekar en 70. a er gangur leiksins lrisrkjum.

Gurn Ptursdttir, fv. formaur stjrnlaganefndar, hvatti fundarmenn Austurvelli vor til a rifja um skilgreiningu orsins landr. Um etta segir hegningarlgum: „Hver, sem sekur gerist um verkna, sem miar a v, a reynt veri me …  svikum a ra slenska rki ea hluta ess undir erlend yfirr… skal sta fangelsi ekki skemur en 4 r ea vilangt.“ etta rnga kvi hefur aldrei reynt fyrir dmstlum. kvi er barn sns tma: a voru au r um ofanvera ntjndu ld, egar jrkin voru a hasla sr vll fyrir tma aljasamstarfs og efnahagsbandalaga ntmans. ntma lrisrki vri nr, a sta oranna „ra slenska rki ea hluta ess undir erlend yfirr“ kmi heldur „leysa slenska rki ea hluta ess undan yfirrum kjsenda.“ Slkur texti leggur a jfnu svik t.d. aulinda jareigu undir erlend yfirr og undir yfirr innlendra hagsmunahpa.

Halldr Laxness skildi etta. Hann ltur Arnald segja vi Slku Vlku: „Hva var a, sem gerist 1874, egar fjrhagur okkar var askilinn Danmrku? raun og veru ekki anna en a, a arrni af alunni frist inn landi. a voru bara hf jernaskipti rningjunum.“

DV, 27. jn 2014.


Til baka