Veik andsta­a

Ůa­ er segin saga: ■egar landsstjˇrnin mistekst Ý lř­rŠ­isrÝkjum og kjˇsendur kippa ekki Ý taumana, ■ß er ßstŠ­an yfirleitt alltaf hin sama. Stjˇrnarandsta­an er of veik.

Frjßlslyndi, lř­rŠ­i, hvalir 

T÷kum Japan. Ůar hefur sami flokkurinn veri­ vi­ v÷ld nŠr ˇsliti­ sÝ­an 1955, oftast einn, en n˙ me­ tveim smßflokkum. Frjßlslyndi lř­rŠ­isflokkurinn Ý Japan er a­ vÝsu hvorki frjßlslyndur, lř­rŠ­issinna­ur nÚ flokkur. H÷rgullinn ß frjßlslyndi flokksins lřsir sÚr m.a. Ý langvinnum h÷mlum gegn frjßlsum vi­skiptum vi­ ˙tl÷nd. Hlutdeild ˙tflutnings Ý landsframlei­slu Japana hefur sta­i­ Ý sta­ nßlŠgt 10% sÝ­an 1960 ľ ■etta er eitt lŠgsta ˙tflutningshlutfall Ý heimi. Hlutfall erlendrar fjßrfestingar Ý landsframlei­slu ■arna austur frß er einnig langt undir heimsme­altali ľ nßnar tilteki­ 1% Ý Japan ß mˇti 9% Ý heiminum Ý heild (t÷lurnar eru frß ßrinu 2000). Japan, ═sland og Noregur eru einu i­nrÝkin, sem hafa byrgt efnahagslÝf sitt svo inni undangengna ßratugi, a­ vi­skipti vi­ ˙tl÷nd hafa vaxi­ engu ÷rar en landsb˙skapurinn a­ ÷­ru leyti. Íll ÷nnur i­nrÝki hafa kosi­ a­ nřta sÚr kosti erlendrar samkeppni me­ ■vÝ a­ leyfa erlendum vi­skiptum a­ blˇmstra hindrunarlÝti­ til hagsbˇta fyrir neytendur. Hlutdeild ˙tflutnings Ý samanlag­ri landsframlei­slu i­nrÝkjanna hefur tv÷faldazt og rÝflega ■a­ sÝ­an 1960.

Skorturinn ß vir­ingu fyrir lř­rŠ­i Ý japanska stjˇrnarflokknum lřsir sÚr m.a. Ý bjaga­ri kj÷rdŠmaskipan, sem veitir bŠndum v÷ld og ßhrif Ý stjˇrnmßlum langt umfram hlutdeild ■eirra Ý fˇlksfj÷ldanum. Ůessi innbygg­a bj÷gun veldur ■vÝ, a­ matv÷ruver­ Ý Japan er langt yfir heimsmarka­sver­i. Sagan um ŮykkvabŠjarkart÷flurnar, sem ■ˇttu um ßri­ vera or­nar svo dřrar, a­ ■Šr hentu­u vel til fermingargjafa, kemur beint ˙r jap÷nsku hversdagslÝfi, nema ■ar eru ■a­ melˇnur, sem menn skiptast ß a­ fŠra hverjir ÷­rum me­ vi­h÷fn. Laun■egar Ý Tˇkݡ ■urfa margir a­ ey­a m÷rgum klukkustundum ß degi hverjum Ý lestarfer­ir Ý og ˙r vinnu, af ■vÝ a­ bŠndur hafa lagt miki­ flŠmi nßlŠgt borginni undir ni­urgreidda hrÝsgrjˇnarŠkt ßn ■ess a­ skeyta um kra­akskostna­inn og tÝmasˇunina, sem ■eir leggja ß a­ra. Ůa­ getur teki­ marga klukkutÝma a­ komast af Naritaflugvelli inn Ý mi­ja borg.

Er ■a­ tilviljun, a­ rÝkisstjˇrnir Japans, ═slands og Noregs storka almenningsßliti heimsins me­ hvalvei­um Ý upplognu vÝsindaskyni? Kannski ekki. Hvalvei­arnar kunna ■vert ß mˇti a­ vera til marks um skeytingarleysi stjˇrnvalda um erlend vi­skipti og vir­ingarleysi ■eirra gagnvart almenningsßlitinu, řmist innan lands og utan.

Marx er nřfarinn  

Frjßlslyndi lř­rŠ­isflokkurinn Ý Japan er ekki flokkur Ý eiginlegum skilningi ■ess or­s, heldur hagsmunabandalag, klÝka, kl˙bbur, sem hefur neytt Švilangrar stjˇrnarsetu sinnar til a­ bindast vi­skiptalÝfi landsins svo nßnum b÷ndum, a­ ■a­ kemst ekki hnÝfurinn ß milli. ═ ■essum har­neglda hˇpi er a­ vÝsu hver h÷ndin uppi ß mˇti annarri, en sameiginlegir sÚrhagsmunir halda hˇpnum saman. Hagsmunir framlei­enda sitja jafnan Ý fyrirr˙mi. En dˇmskerfi­ virkar: tveir forsŠtisrß­herrar flokksins hafa veri­ dŠmdir fyrir m˙tu■Šgni. Junichiro Koizumi forsŠtisrß­herra hefur heiti­ ■jˇ­inni gagngerum umbˇtum e­a sprengja flokkinn ella (megi honum lßnast hvort tveggja), en lÝti­ hefur ■ˇ or­i­ um efndir enn sem komi­ er. EfnahagslÝf landsins hefur veri­ Ý svo a­ segja samfelldri lŠg­ sÝ­an 1992. 

Margir Japanar gera sÚr au­vita­ grein fyrir ÷llu ■essu. En kjˇsendur hafa samt ekki enn hrundi­ ■essum mistŠka stjˇrnarflokki af h÷ndum sÚr. Hvers vegna ekki? Ůa­ stafar af ■vÝ, a­ stjˇrnarandsta­an er svo ofbo­slega lÚleg. StŠrsti stjˇrnarandst÷­uflokkurinn var lengi SˇsÝalistaflokkurinn, sem heitir n˙ Jafna­arflokkurinn. Hann hvika­i ekki frß marx-lenÝnÝskri stefnuskrß sinni fyrr en 1986 og vir­ist raunar ekki enn vera almennilega rakna­ur ˙r rotinu; flokkurinn hÚlt til skamms tÝma uppi formlegum tengslum vi­ komm˙nistaflokk Nor­ur-Kˇreu og bar­ist gegn varnarsamstarfi Japans og BandarÝkjanna. A­ ÷­ru leyti dreif­ist stjˇrnarandsta­an l÷ngum ß řmsa smßflokka og flokksbrot, ■ar sem hver h÷ndin var uppi ß mˇti annarri eins og Ý stjˇrnarflokknum, en lÝmi­ vanta­i: lÝmi­, sem heldur stjˇrnarli­inu saman og sprettur af misnotkun ß langvarandi stjˇrnarsetu til a­ mylja undir eigin flokk ß kostna­ almennings. Nokkrir ■essara smßflokka hafa sameinazt undir einu merki og mynda n˙ nŠststŠrsta ■ingflokkinn. Ůeir bo­a nßnara samstarf eftir kosningarnar Ý nŠsta mßnu­i.

FrÚttabla­i­, 16. oktˇber 2003.


Til baka