Hvaš tekur nś viš?

Śrslit lżšręšislegra kosninga eru ęvinlega fagnašarefni. Fögnušurinn stafar ekki af žvķ, aš śrslitin horfi ęvinlega til framfara, enda getur žaš hęglega komiš fyrir, aš kjósendur lįti freistast til aš taka ranga stefnu, jafnvel noršur og nišur. Žaš er žeirra réttur og veršur aldrei frį žeim tekinn. Nei, fögnušurinn stafar af hinu, aš śrslitin eru óvefengjanleg.  Lżšręši felst ķ žvķ, aš engum leyfist undir neinum kringumstęšum aš taka fram fyrir hendurnar į kjósendum. (Žessa reglu braut Alžingi aš vķsu fyrir nokkru, žegar žaš įkvaš aš salta žjóšaratkvęšagreišsluna um nżju stjórnarskrįna.) Sķšasta kjörtķmabil kallaši Alžingi yfir sig meira vantraust kjósenda en įšur hefur męlzt. Kannanir sżna, aš nķu af hverjum tķu kjósendum vantreystu Alžingi. Hlutfalliš var sjö af hverjum tķu fyrir hrun. Žetta geršist žrįtt fyrir meiri endurnżjun žingheims ķ kosningunum 2009 en dęmi eru um frį fyrri tķš. Vandinn var sį, aš endurnżjunin įtti sér aš langmestu leyti staš į forsendum gömlu stjórnmįlaflokkanna og innan vébanda žeirra. Nżir žingmenn spruttu śr jaršvegi gömlu flokkanna frekar en utan flokkanna. Sś endurnżjun į Alžingi, sem nś er ķ vęndum, er sama marki brennd. Gömlu flokkarnir verša alls rįšandi į žinginu sem fyrr meš nżjar kennitölur.  

Sś hętta vofir nś yfir, aš bśsįhaldabyltingin fjari śt, įn žess aš stjórnmįlaflokkarnir fįist til aš višurkenna įbyrgš sķna į hruninu nema aš litlu leyti og įn žess aš Alžingi sjįi įstęšu til aš virša eigin įlyktanir um aš draga lęrdóma af hruninu og eigin heitstrengingar um nżja stjórnarskrį. Sś hętta blasir nś viš, aš Sjįlfstęšisflokkur og Framsókn, sem mesta įbyrgš bįru į hruninu m.a. meš spilltri einkavęšingu bankanna, dragi žį įlyktun af śrslitum kosninganna, aš kjósendur hafi nś tekiš žį ķ sįtt. Sumir kynnu aš ganga enn lengra og įlykta sem svo, aš śrslitin jafngildi samsektarvišurkenningu kjósenda og leysi stjórnmįlamenn og jafnvel bankamenn undan įbyrgš į hruninu. Žvķ geti flokkarnir nś aš loknum kosningum bariš sér į brjóst og žótzt vera lausir allra mįla eftir žeirri reglu, aš enginn ber įbyrgš, ef allir bera įbyrgš. Žessu fylgir jafnframt hętta į, aš dómsmįl gegn žeim, sem grunašir eru um lögbrot ķ ašdraganda hrunsins, verši lįtin fjara śt lķkt og Alžingi lét fjara undan rannsókn į einkavęšingu bankanna og hugsanlega sekt fyrnast. Hęttan er sś, aš žeir, sem sķzt skyldi, žykist į endanum ekki hafa neitt aš lęra af hruninu. Žį er nęsta vķst, aš sagan mun endurtaka sig meš nżjum kollsteypum eša jafnvel nżju hruni. Ķsland gęti žį oršiš endanlega višskila viš Noršurlönd ķ efnahagslegu tilliti.

Ekki er enn vitaš, hvers konar rķkisstjórn veršur mynduš į nęstunni. Hitt er nęsta vķst, aš eigi Framsókn ašild aš stjórninni, svo sem ešlilegt hlżtur aš teljast ķ ljósi śrslitanna, žį mun stjórnin eiga tveggja kosta völ: aš efna loforšiš, sem Framsókn gaf kjósendum um lausn į skuldavanda heimilanna skattgreišendum aš kostnašarlausu, eša svķkja loforšiš. Ef Framsókn reynir aš efna loforšiš um aš fęra nišur skuldir heimilanna rķkissjóši aš kostnašarlausu, mun brįtt koma ljós, aš žaš er ekki hęgt nema meš žvķ aš hleypa veršbólgunni aftur į skriš įn verštryggingar og setja efnahagslķfiš žį um leiš ķ bįl og brand meš gamla laginu. Veršbólga er aš sönnu gamalreynd ašferš til skuldajöfnunar, en hśn į ekki vel viš ķ alręmdu veršbólgubęli, žar sem stjórnvöld hafa sķšustu 20 įrin keppt aš žvķ meš misjöfnum įrangri aš nį tökum į veršbólgunni. Hinn kostur Framsóknar er aš svķkja loforšiš, annašhvort meš žvķ aš hętta viš aš fęra nišur skuldir heimilanna skattgreišendum aš kostnašarlausu eša meš žvķ aš fęra nišur skuldirnar į kostnaš rķkisins, enda er Ķbśšalįnasjóšur ķ eigu rķkisins umsvifamesti hśsnęšislįnveitandinn. Lķklegt viršist, aš nišurfęrsla skulda į kostnaš skattgreišenda verši mun umfangsminni en Framsókn lofaši fyrir kosningar.

Ekki er gott aš vita, hvor žessara tveggja undankomuleiša Framsóknar myndi męlast verr fyrir mešal kjósenda. Hitt mį telja vķst, aš nęstu misseri verša višburšarķk, enda bķša nżrrar rķkisstjórnar erfiš verkefni, sem vandséš er, aš gömlu flokkarnir hafi nokkra burši til aš leysa, sé framganga žeirra į fyrri tķš höfš til marks. Fortķš gömlu flokkanna lofar ekki góšu um framhaldiš. En sżnum žeim samt žolinmęši og óskum žeim blessunar. Žjóšin kaus žį og situr uppi meš žį.

DV, 3. maķ 2013.


Til baka