Stęršfręšimynstur ķ tölvunarfręši

Vikublaš 9

Ķ žessari viku veršur lokiš umfjöllun um Žrķhyrning Pascal śr kafla 4.4. Sķšan veršur fariš stuttlega ķ lķkindafręši ķ kafla 5.1, en žar į eftir veršur byrjaš į venslum (e. relations) ķ kafla 7. Kafla 6 er öllum sleppt.

Ķ nęstu viku veršur haldiš įfram meš venslin.

Ķ žessari viku žurfiš žiš ekki aš glķma viš skiladęmi, heldur getiš žiš spreytt ykkur į įhugaveršum verkefnum. Žiš žurfiš ekki aš skila žessum verkefnum, en viš munum fara yfir žau verkefni sem koma inn og velja 3-4 best leystu verkefnin. Žeir nemendur sem eiga žau verkefni fį ķ veršlaun einkunnina 10 fyrir öll eldri heimadęmi (ž.e. heimadęmi 1 til 8).

Hér aš nešan eru verkefnin. Veljiš eitt af žeim til aš gera og setjiš lausn ykkar fram į žann hįtt aš hęgt sé aš setja lausnina į heimasķšu nįmskeišsins ef hśn veršur fyrir valinu sem ein af įhugaveršustu lausnunum. Žiš getiš til dęmis sett lausnina fram sem Word skjal eša sem gagnvirka Vefsķšu.

Linuleg samleifarašferš
Eins og žiš muniš žį er lķnulega samleifarašferšin (e. linear congruential method, LCM) ein af žeim ašferšum sem notašar eru til aš bśa til gervislembitölur. Ašferšin notar formśluna xn+1 = (axn + c) mod m. Ekki öll gildi į a, c og m gefa ašferš meš full lotu (ž.e. öll gildi frį 0 til m-1 koma fyrir sem slembitölur). Skošiš žetta val į stikunum a, c og m og hugiš sérstaklega aš eftirfarandi atrišum:
RSA afkóšun
Ósamhverfa dulkóšunarašferšin RSA byggir į žvķ aš erfitt sé aš žįtta tölur. Hér fįiš žiš gefinn almenningslykil (n, e) įsamt skilabošum sem hafa veriš kóšuš meš honum. Žiš eigiš aš finna upphaflegu skilabošin meš žvķ aš finna fyrst einkalykilinn (n, d) śt frį almenningslyklinum og nota hann til aš afkóša skilabošin.
Lykilinn sem žiš fįiš er (221873272483254945141922353186910788703120217007463592538956281140602541064561, 65537). Hér er n 257-bita tala og e er 65537. Hér er n į sextįndakerfisformi: (01 EA87 D26D AE2B B5E4 DC33 6EE0 D994 DB82 FE49 F895 5D80 0E36 6B76 722C 1016 4171)16. Žar sem n er 257-bita (ž.e. rśmlega 32 bęti) žį er hęgt aš kóda 32 bókstafi ķ einni tölu, sem er lęgri en n, ef viš skeytum saman ASCII-kódum stafanna. Skeytiš sem žiš eigiš aš reyna aš finna er kóšaš ķ tveimur 257-bita tölum. Žaš er žvķ į bilinu 33 til 64 stafir aš lengd. Tölurnar eru


Til žess aš žiš vitiš hvort žiš séuš į réttri leiš žį hefst skeytiš svona: "Nś ...". Fyrstu žrķr stafirnir eru žvķ 'N' (78), 'ś' (250) og ' ' (32). Skiliš lżsingu į ašferšinni sem žiš notušuš til žess aš brjóta upp ašferšina, įsamt lausninni aš sjįlfsögšu.

Athugiš aš nś eru yfirleitt notašir 1024-bita lyklar (ž.e. stęršin į n) ķ RSA, en žeir sem vilja meira öryggi nota 2048-bita lykla. Ykkur ętti žvķ ekki aš vera skotaskuld śr žvķ aš brjóta upp 257-bita lykil!

Hip
Leikurinn Hip er spilašur į NxN borši žar sem N er oddatala. Ķ upphafi er boršiš tómt, en leikmenn skiptast į aš leggja nišur steina, annar hefur hvķta steina, hinn svarta. Markmišiš ķ leiknum er aš komast hjį žvķ aš lįta 4 steina af sama lit mynda ferning į boršinu. Ferningur žarf ekki endilega aš vera samsķša hlišum boršsins. Hann gęti veriš halla (sjį myndir af ferningum). Žiš eigiš aš greina leikinn og skrifa skżrslu um žaš sem žiš komist aš.
Skilafrestur į verkefnunum er til hįdegis mįnudaginn 31. október og žaš į aš skila žeim beint til mķn. Žiš rįšiš hvort žiš skiliš verkefnunum ķ tölvupósti eša ķ hólfiš ķ VR-II.

Ķ dęmatķmum ķ nęstu viku (1.-2. nóv.) eigiš žiš aš reyna aš leysa valin dęmi śr efni nįmskeišsins hingaš til. Dęmatķmakennararnir munu ganga į milli og ašstoša, en munu ekki vera meš kennslu aš öšru leyti. Žiš žurfiš ekki aš męta ķ žessa tķma, en žaš er mikilvęgt fyrir žį sem hafa misst af einhverju efni, eša vilja sjį hvernig žeir standa aš nżta sér žetta tękifęri.

Dęmin sem leysa į ķ dęmatķmunum ķ nęstu viku verša tilkynnt sķšar.


hh (hja) hi.is, 24. október, 2005.