Lkningar me hjpuum frumum.

Er n tegund meferar vi sykurski nstu grsum?

Sykurski er af tveimur gerum, inslnh sykurski sem byrjar yngri rum og fullorins sykurski sem eins og nafni gefur til kynna greinist yfirleitt ekki fyrr en fullorinsrum. eir sem hafa inslnha sykurski vera a f inslnsprautu daglega til a lifa. Sykurski stafar af v a frumuhpar briskirtlinum, sem framleia insln, svonefndar briseyjar, htta a starfa elilega ea eyileggjast. a takmark sem menn stefna n a vi lkningar sykurski er a koma inn lkamann frumum sem skynja blsykurinn, framleia insln eftir rfum og eru hjpaar efnum sem verja r fyrir rsum nmiskerfisins. Hugsanlegt er a essu takmarki veri n eftir fein r.

A sprauta sig me inslni er alls ekki einfalt ml. Flestir urfa a sprauta sig nokkrum sinnum dag til a reyna a lkja eftir elilegu magni inslns bli, sem m.a. hkkar talsvert eftir hverja mlt. Fyrir utan a vera talsvert lag sjklinginn, tekst inslnmefer misvel og ef miklar sveiflur vera blsykri veldur a tmabundnum gindum og til lengri tma liti alvarlegum askemmdum, m.a. augum og nrum. v betur sem okkur tekst a lkja eftir elilegu magni sykurs og inslns bli, v minni lkur eru fylgikvillum sjkdmsins.

Verulegar framfarir hafa ori essu svii undanfrnum rum og ratugum. N eru flestir farnir a nota mannainsln (insln r drum er ekki nkvmlega eins) og talsverar framfarir hafa ori a ba til inslnlyf me hfilega langvarandi verkun og er etta til bta. Einnig hafa ori framfarir bnai til a mla magn sykurs bli og vagi. Flestir sprauta sig me svoklluum inslnpenna sem er til mikilla ginda og gerir meferina ar a auki ruggari. Fyrir nokkrum rum kom marka ltil, handhg inslndla sem bera m innan kla og dlir lyfinu undir hina kvinum. Nokkru fyrir hverja mlt m ta takka og gefur dlan aukaskammt af inslni. etta hljmar vel en hefur samt msa annmarka eins og t.d. a dlan getur bila ea nlin stflast og er voinn vs. Dlur af essu tagi hafa v ekki noti mikilla vinslda.

a sem einkum takmarkar aferirnar sem n eru notaar vi a gefa og skammta insln er a lyfjagjfin stjrnast ekki nema beint af blsykrinum. Hj heilbrigum er a annig a briseyjarnar skynja blsykurshkkun eftir mlt og senda t bli hfilegt magn af inslni innan rfrra mntna. a eftirsknarverasta er a ra bna sem mlir blsykurinn stugt og stjrnar inslngjf samrmi vi a. Vi blasa tveir mguleikar: fyrsta lagi rsm tlva sem tengd er blsykursnema og inslndlu. Sennilega verur einhvern tmann hgt a framleia blsykursnema sem vera ngjanlega smir, hravirkir og ruggir en a hefur ekki tekist enn. ru lagi briseyjar, r mnnum ea drum, sem komi hefur veri inn lkamann ngjanlega miklu magni. etta er s mguleiki sem menn binda mestar vonir vi og hefur hann veri run rum saman.

Ef briseyjar r rum einstaklingi eru settar inn lkamann vera r strax fyrir rsum nmiskerfisins og lkaminn hafnar eim, r eyileggjast. Til a hindra etta er hgt a bla nmiskerfi me lyfjum sama htt og gert er vi lffraflutninga en lyfin sem notu eru hafa msar aukaverkanir. nnur afer, sem msan htt er vnlegri, er a hjpa frumurnar me efnum sem fela r og verja fyrir nmiskerfi lkamans. Briseyjum, sem hjpaar hafa veri ennan htt, m t.d. sprauta inn kviarholi ar sem r geta floti um, skynja blsykurinn og sent fr sr insln eftir rfum. essar briseyjar gtu enst 6-12 mnui ea jafnvel lengur og allan ann tma s sjklingnum fyrir v inslni sem hann arf a halda annig a blsykurinn sveiflist ekki meira en heilbrigum. Dratilraunir hafa veri gerar nokkur r me stugt betri rangri og n er einnig bi a gera nokkrar tilraunir sykursjkum einstaklingum. Tali er a unnt veri a bja upp essa lkningu strum stl um ea fljtlega upp r aldamtum.

Svipaar aferir m sennilega nota vi msum rum sjkdmum ar sem skortur er efnum sem lkaminn framleiir hfilegu magni hj heilbrigum og m ar nefna Parkinsons sjkdm, dreyraski (s.k. blara), langvinnt blleysi, sem skortir vaxtarhormn og margt fleira.

1996