Rannsóknir

 

 

Hagfręši

 

Countercyclical Capital and Currency Dependence

Vinnupappķr meš Jóni Danķelssyni, įgśst 2005

The introduction of risk sensitive bank capital charges into currency dependent economies exasperates the inherent procyclicality of banking regulations and frustrates the conduct of monetary policy. By requiring capital charges resulting from foreign currency lending to be denominated in the same foreign currency, the capital charge becomes countercyclical.

 

Įbati öldrunar į ķslenskum vinnumarkaši

Fjįrmįlatķšindi, sķšara hefti 2004. Mešhöfundur Steingrķmur Arnar Finnsson

Žessi grein fjallar um tengsl atvinnutekna og aldurs sem eru metin meš annarrar grįšu marglišu. Aldurstengdar launagreišslur eru sķšan notašar sem męlikvarši į aldursbundiš vinnuframlag, bęši hvaš varšar vinnutķma og framleišni į vinnustund. Nišurstöšur sżna aš aldur skiptir nś meira mįli fyrir laun en įšur auk žess sem karlar vinna sig hrašar upp ķ tekjum en konur en falla jafnframt hrašar eftir mišjan aldur. Ef landsframleišsla į mann er leišrétt meš tilliti til aldurstengds vinnuframlags kemur ķ ljós aš hęrri mešalaldur žjóšarinnar eftir 1970 hefur aukiš landsframleišslu į mann um 16%. Um 11% af įbatanum mį rekja til žess aš hlutfall fólks į vinnualdri hefur hękkaš mešal žjóšarinnar en 5% til žess aš stórar ungar kynslóšir hafa fęrst upp aldurslaunastigann. Žessir žęttir hafa aukiš hagvaxtarmöguleika ķslenska hagkerfisins um 0,4–0,6% į įri en eftir 2015 mun öldrun žjóšarinnar fara aš segja til sķn um leiš og fólki į eftirlaunaaldri fjölgar og įhrif aldursbreytinga verša neikvęš. Einnig sést aš žanžol ķslenska hagkerfisins gagnvart launaskriši og aukinni vinnuaflseftirspurn hefur veriš sérlega mikiš į sķšustu 5 įrum vegna žess aš börn eftirstrķšskynslóšarinnar eru nś aš koma inn į vinnumarkašinn.

 

 

Umframįvöxtun į ķslenskum hlutabréfamarkaši

Tķmarit um višskipti og efnahagsmįl, desember 2004. Mešhöfundur Stefįn B. Gunnlaugsson.

Hér er gerš grein fyrir rannsókn į sambandi nokkurra kennitalna fyrirtękja og įvöxtunar ķslenskra hlutabréfa. Žęr kennitölur sem um ręšir eru V/H-hlutfall, q-hlutfall, aršhlutfall, söguleg įvöxtun og fyrirtękjastęrš. Rannsóknin nęr yfir tķmabiliš frį janśar 1993 til jśnķ 2003 og er byggš į žvķ aš bśa til nż veršbréfasöfn ķ hverjum mįnuši eftir žeim kennitölum sem rannsakašar voru. Įvöxtun veršbréfasafnanna var sķšan reiknuš og kannaš hvort marktękur munur vęri į milli žeirra aš teknu tilliti til kerfisbundinnar įhęttu. Helstu nišurstöšur eru žęr aš hlutabréf meš lįgt V/H-hlutfall skilušu mun hęrri įvöxtun en önnur hlutabréf og var sį munur marktękur. Hlutabréf lķtilla fyrirtękja og hlutabréf meš lįgt q-hlutfall skilušu einnig hęrri įvöxtun en önnur hlutabréf en sį munur var ekki marktękur. Aftur į móti męldist ekkert samband į milli aršhlutfalls, sögulegrar frammistöšu og įvöxtunar.

 

Does one size fit all? On the Impact of Capital Regulations

Pappķr unnin meš Jóni Danķelssyni, London School of Economics. Kynntur į rįšstefnu SUERF  (The European Money and Finance Forum) og Sešlabanka Ķslands 3 jśnķ 2004.  

The new Basel–II capital accords heralds a major shift in the global regulation of financial institutions. While it was conceived as a regulatory structure for the largest global financial institutions and their equally large clients, it is likely to be implemented across–the–board in European countries regardless of the size of financial institution and clients or size and development level of the country. This broadening of the scope of international capital regulations has passed almost unnoticed, even though the implications for financial stability, small and medium–sized enterprises, and monetary policy are profound. Our objective is to analyze some of the impacts of Basel–II, focussing on likely outcomes, especially for monetary policy in small open economies.

 

Byggšir og  bśseta: Žéttbżlismyndun į Ķslandi

Haustskżrsla Hagfręšistofnunar 2002. Unniš meš Axel Hall og Sveini Agnarssyni

Ķ žessari žrišju haustskżrslu Hagfręšistofnunar er fjallaš um helstu kenningar hagfręšinnar sem tengjast žéttbżlismyndun, fólksflutningum og stašsetningu bęjarkjarna, og žeim beitt į ķslenskar ašstęšur. Į sķšasta įratug hefur mikil framžróun įtt sér staš ķ erlendum rannsóknum į byggšažróun og bśsetumynstri, sem gefur nżja möguleika ķ ķslenskum byggšarannsóknum. Ķ skżrslunni er žeirri spurningu velt upp hvort aš sérstakar ašstęšur, sem rķktu ķ upphafi borgarmyndunar hérlendis į fyrstu įratugum tuttugustu aldar, geti skżrt nśverandi byggšamynstur, einkum sterka stöšu Reykjavķkur mešal annarra žéttbżliskjarna landsins. Ennfremur er reynt aš skżra af hverju žéttbżli myndast, og hvort verkaskipting sé til stašar į milli smęrri og stęrri žéttbżlisstaša. Hér er lögš įhersla į hlutverk samgangna fyrir ķslenska byggšažróun, og sś spurning könnuš hvort tilkoma landsamgangna ķ staš sjósamgangna eftir 1940 geti skżrt hnignun sumra sjįvarbyggša. Žį er reynt aš sżna meš fręšilegum hętti hvaša įhrif stęršarhagkvęmni og lękkun flutningskostnašar hefur į stęrš höfušborgarsvęšisins og atvinnulķf į landsbyggšinni. Ķ žessu tilliti er lögš sérstök įhersla į aš greina žróun ķ sjįvarśtvegi og stašsetningu sjįvarśtvegsfyrirtękja. Loks, eru bśferlaflutningar greindir nišur eftir aldri og menntun į sķšustu 15 įrum og reynt aš finna sameiginlega orsakažętti.

 

Exchange rate Interventions in Centralized Labor Markets. 

 Working paper W0208  ķ śtgįfuröš Hagfręšistofnunar įriš (2002). 

 

Sveigjanleiki į vinnumarkaši og upptaka evrunnar

Rannsókn unnin meš Sigurši Jóhannessyni, hagfręšingi hjį Samtökum Atvinnulķfsins. Birt ķ maķ 2002.

Markmiš žessarar rannsóknar er aš gera kerfisbundna greiningu į ķslenskum vinnumarkaši og einkum aš komast aš raun um aš hversu miklu leyti launastig ręšst įn ašildar stéttarfélags. Opinberir launataxtar hafa um langt skeiš veriš miklu lęgri en žau dagvinnulaun sem flestir launžegar fį ķ vasann og žaš gęti gefiš svigrśm ķ žessum efnum. Skżrsluhöfundar fengu ķ žessu skyni ašgang aš gagnasafni Kjararannsóknarnefndar frį įrunum 1992 til 1995. Gögnin sżna svo aš ekki veršur um villst aš žrįtt fyrir aš mišstżring sé mikil į ķslenskum vinnumarkaši rįšast laun aš miklu leyti į markaši og žau bregšast viš efnahagsašstęšum. Ekki er meš nokkrum hętti hęgt aš hugsa sér žetta sem dóm um žaš hvort evran er heppileg fyrir Ķsland ešur ei, heldur ašeins einn liš af mörgum sem skipta mįli žegar sį kostur er ķhugašur. Žessar nišurstöšur benda hins vegar eindregiš til žess aš stefnumótun į vinnumarkaši eigi aš miša aš žvķ aš laun myndist aš miklu leyti į frjįlsum markaši. Ennfremur er fariš yfir umręšuna um vinnumarkaši Evrópu ķ tengslum viš upptöku evrunnar og tengsl vinnumarkašar og stefnumörkunar ķ peningamįlum.

 

Tekjuskipting į Ķslandi: žróun og įhrifavaldar

Haustskżrsla Hagfręšistofnunar 2001. Unniš meš Įstu Hall, Gylfa Zoėga, Mörtu Skśladóttur, Tryggvi Žór Herbertssyni

Ķtarleg könnun į tekjuskiptingu į Ķslandi og žróun sķšustu įra.   Ķ žessari umfjöllun er żmsum spurningum velt upp um įstęšur og stefnu ójafnašari og žeim svaraš ķ ljósi nżjustu hagfręšikenninga į žessu sviši, s.s. ķ tengslum viš  alžjóšavęšingu og tękniframfarir. Lögš er sérstök įhersla į aš tengja umfjöllunina Ķslenskum ašstęšum. Sérstaša landsins er dregin fram en einnig er reynt aš meta įhrif į alžjóšlegra žįtta į tekjujöfnuš hérlendis. Hér er einnig birtar nišurstöšur af umfangsmiklum tölfręšilegum rannsóknum į ójöfnuši sem geršar voru ķ tengslum viš verkefniš. Fjallaš er sérstaklega um tengsl bśsetu, kynferšis, atvinnulķfs, hagsveiflna og tekjuskiptingar. Einnig er efnahagslegur hreyfanleiki mešal Ķslendinga skošašur. 

Um višskiptavakt į ķslenska gjaldeyrismarkašinum

Įlitsgerš unnin fyrir Forsętisrįšuneytiš ķ įgśst 2001. Mešhöfundur Axel Hall.

Ķ žessari įlitsgerš er višskiptavakakerfinu lżst og žess freistaš aš meta frammistöšu žess ķ ljósi atburša sķšasta įrs. Velt er upp öšrum möguleikum og śrbótum sem kęmu til greina, en einnig er reynt aš grafast fyrir um hvaša įhrif fyrirkomulag gjaldeyrisvišskipta hefur į almenna bankastarfsemi sem og žjóšarbśiš ķ heild. Ķ žessu samhengi er einnig fjallaš um stöšu Sešlabanka Ķslands į markašinum. Ķ žessu skyni voru allir višskiptavakarnir heimsóttir og grennslast fyrir um hugmyndir og įlit žeirra į ofangreindum atrišum. Sś efnismešferš og skošanir sem hér koma fram eru žó alfariš į įbyrgš Hagfręšistofnunar.

 

Skattalękkun sem efnahagsašgerš

Rannsókn į efnahagslegumįhrifum skattalękkana į fyrir tęki sem Samtök atvinnulķfsins lögšu til į įrsfundi samtakanna ķ maķ 2001. Žetta er stutt rannsókn en nišurstöšur hennar įttu eftir aš enduróma ķ bókum, rįšstefnum og blašagreinum žaš sem eftir var įrsins. Svo fór aš stjórnvöld geršu sem um var bešiš og lękkušu skatta į fyrirtęki um sķšustu įramót (2001/2002) og allt bendir til žess aš sś įkvöršun hafi veriš vel heppnuš efnahagsgerš. Fyrirtękin hafi fengiš nżjan hvata til framfara į žeim tķma er efnahagslķfiš var aš sigla nišur ķ lęgš og tekjur rķkissjóšs muni ekki skeršast žó skattprósentan hafi lękkaš. En žetta var reyndar žaš sem rannsóknin sagši...

 

Short-term stabilization in small Open Economies

Doktorsritgerš varinn viš Indiana University 30 maķ 2001. Žetta er kenningaleg umfjöllun um įhrif peningamįlaašgerša, einkum gengisbreytinga, į žjóšhagslegt jafnvęgi ķ litlum opnum hagkerfum.. Kenningunum er sķšan fylgt eftir meš tölvuhermun. 

 

Leišbeinendur: Eric Leeper og Edward Buffie

Introduction

Chapter one

Chapter two

Chapter three

References

 

 

Hagsaga

 

Žį Skśli var yfirvald Skagfiršinga

Grein vęntanleg til birtingar ķ Skagfiršingabók 2002. Skśli Magnśsson var sżslumašur Skagfiršinga ķ 12 įr - įšur en hann varš landfógeti. Įrin hans nyršra voru ótrślega višburšarķk og hann dróst inn ķ margs konar deilur um verslun, stjórnun biskupsstólsins į Hólum og żmislegt annaš. Til eru geipilegar margar sagnir og sögur af veru hans žar sem gengiš hafa manna į millum allt fram į žennan dag. Skśli kemur fyrir sem skjótrįšur,  hvatvķs en žó réttlįtur og tilbśinn aš višurkenna veršleika įn tillits til žjóšfélagsstéttar – lķkt og kóngarnir ķ ęvintżrasögunum sem gefa dętur sķnar karlsyni śr koti fyrir einhverja drżgša dįš. Hann kemur einnig fyrir sem mašur sem vķlar žaš ekki fyrir sér aš snśa į kerfiš til žess aš fį réttlįta nišurstöšu, sama viš hverja var aš eiga. Athafnasemi og hans einurš koma einnig fram ķ višskiptum hans viš einokunarkaupmenn,  Hólabiskupa, Hollenska verslunarbrjóta, stóšbęndur og żmsa ašra sem voru į ferli ķ Skagafirši į įrunum 1738-1750. 

Mśrinn rauši į Hólum

Grein rituš ķ Skagfiršingabók 2001. Žvķ hefur veriš haldiš fram af flestum mįlsmetandi mönnum aš Aušunn rauši Hólabiskup hafi hafiš smķši steinkirkju į Hólum 1321, sem hafi aldrei veriš lokiš vegna andlįts Aušuns įri sķšar. Žaš er vitaš um raušan mśr į Hólum eftir 1549, en hins vegar mį efast um aš sį mśr hafi komiš Aušunni viš aš einhverju leyti. Ķ fyrsta lagi var nż timburkirkja fyrir į stašnum žegar Aušunn varš biskup og auk žess geta samtķmaheimildir aš engu žessarar byggingar. Žetta er enn einkennilegra fyrir žį sök aš til er nokkuš įreišanleg lżsing į biskupsįrum Aušunar ķ sögu eftirmanns hans į biskupsstóli, Lįrentķusar Kįlfssonar, sem lést įriš 1331. Reyndar lķša 400 įr frį andlįti Aušuns žar til žvķ fyrst haldiš fram į prenti hann hafi rįšist ķ smķši steinkirkju. Hér er fariš yfir žessi mįl og leitt rök žvķ hvenęr mśrinn var raunverulega byggšur, af hverjum og af hvaša įstęšum. Žį er žvķ einnig svaraš af hverju seinni tķšar menn hafa veriš svo įfram meš aš tengja nafn Aušuns viš téšan mśr.

Siglt gegn vindi.

Žjóšhagfręšileg greining į Ķslenska hagkerfinu 1400-1600. Grein sem birt ķ Fjįrmįlatķšindum, seinna hefti 1994. Žetta er lokaritgeršin mķn frį Višskipta- og hagfręšideild sem minnst er į hér aš ofan. Leišbeinendur mķnir voru tveir žeir Gķsli Gunnarsson sagnfręšingur og Žorvaldur Gylfason hagfręšingur, en hluti ritgeršarinnar var sķšan birtur ķ Fjįrmįlatķšindum ķ desember 1994.