Kápuhönnun og mynd:
Jón Kristinn Cortez og Vignir Jóhannsson.
Útgefandi: Ísalög, Reykjavík, 2021.

Ítalska söngvabókin
Ítalska söngvabókin (Il canzoniere italiano) er safn 24ra sönglaga eftir Ţorvald Gylfason prófessor viđ ljóđ eftir Kristján Hreinsson skáld og heimspeking í ítalskri ţýđingu Olgu Clausen, ađalrćđismanns Íslands í Mílanó. Lögin eru flest sótt í fyrri flokka ţeirra Ţorvalds og Kristjáns Heimspeki hjartans, Svífandi fuglar og Sextán söngvar fyrir sópran og tenór og heyrast nú flutt á ítölsku í fyrsta sinn. Ţórir Baldursson tónskáld hefur útsett sum lögin. Berta Dröfn Ómarsdóttir sópran og Sigurđur Helgi Oddsson píanó munu frumflytja ljóđaflokkinn í Reykjavík haustiđ 2021 og síđan aftur á Ítalíu voriđ 2022. Sjá íslenzkar frumgerđir kvćđanna hér og ítölsku ţýđingarnar hér.


Kápuhönnun og mynd:
Jón Kristinn Cortez og Vignir Jóhannsson.
Útgefandi: Ísalög, Reykjavík, 2020.

Fimm árstíđir
Fimm árstíđir eru fimm sönglög eftir Ţorvald Gylfason viđ ljóđ eftir Snorra Hjartarson. Kvćđin eru Haustiđ er komiđ, Ísabrot, Vor og Sumarkvöld, einu nafni Fjórar árstíđir, og loks Í Úlfdölum, fimmta árstíđin. Hallveig Rúnarsdóttir sópran, Elmar Gilbertsson tenór og Snorri Sigfús Birgisson píanó frumfluttu ljóđaflokkinn fyrir fullum sal í Hannesarholti í Reykjavík 11. marz 2017. Höfundur laganna flutti stuttar skýringar og las kvćđin fyrir áheyrendur áđur en ţau voru sungin og leikin. Kvikmyndafélagiđ Í einni sćng ásamt Hljóđsmiđjunni tók konsertinn upp fyrir sjónvarpog verđur myndin sýnd í RÚV 5. apríl 2021. Hljómsveitarútsetning laganna er í undirbúningi svo ađ ţau Hallveig og Elmar geti flutt ţau aftur međ sinfóníuhljómsveit.


Kápuhönnun og myndir:
Ađalsteinn Svanur Sigfússon og Vignir Jóhannsson.
Baksíđumynd af höfundi: Lárus Ýmir Óskarsson.
Útgefandi: Skrudda, Reykjavík, 2020.
Skáldaskil
Skáldaskil er sögulegur ţríleikur í sex ţáttum um samskipti skáldvinanna Einars Benediktssonar og Ţorsteins Gíslasonar. Fyrsti hlutinn, Ţegar landiđ vaknar, hefst í Kaupmannahöfn 1896. Ţar er Ţorsteinn stúdent og lendir í útistöđum viđ háskólayfirvöld. Dr. Valtýr Guđmundsson dósent og Ţorvaldur Pálsson, mágur Ţorsteins, koma viđ sögu. Frá Kaupmannahöfn berst leikurinn til Reykjavíkur ţar sem fundum Einars, Ţorsteins og Ţórunnar Pálsdóttur, unnustu Ţorsteins, ber fyrst saman og ţeir Einar og Ţorsteinn hefja samstarf sem ritstjórar Dagskrár, fyrsta dagblađs á Íslandi. Leiknum lýkur svo ađ ţeim lýstur saman á opinberum fundi um skáldskap. Ţorsteinn segir: Ţetta kostar stríđ. Annar hlutinn, Ţegar skipiđ kveđur, er millispil og hefst um borđ á skipi Austur-Asíufélagsins sem ţađ leggst ađ bryggju í Jómfrúreyjum 1914. Scott landritari kemur um borđ til ađ lýsa fyrir H. N. Andersen skipstjóra og skipslćkninum, Ţorvaldi Pálssyni, áhyggjum eyjarskeggja af yfirvofandi sölu eyjanna úr hendi Danakonungs til Bandaríkjastjórnar. Leikurinn berst upp á land. Hamilton Jackson kennari er í hópi landsölumanna. Stella dóttir landritara vill ólm komast burt međ skipinu. Leiknum lýkur símskeyti sem berst um byssuskotiđ í Sarajevó og teflir brottför skipsins í uppnám. Ţriđji hlutinn, Ţegar blóđiđ syngur, gerist á heimili Ţorsteins og Ţórunnar ađ Ţingholtsstrćti 17 í Reykjavík 1932. Ţar segir frá endurfundum Einars og Ţorsteins fyrir tilstilli Ţorvalds, endurfundum sem áttu sér ekki stađ svo vitađ sé. Ţeir Einar og Ţorsteinn rifja međ hiki upp úlfúđina frá 1896. Spennan fellur hćgt. Ţeir tala um heima og geima, einkum um stjórnmál og ađ endingu mest um skáldskap. Ţorvaldur og Ţórunn láta einnig í sér heyra og Halldór Kiljan Laxess kemur í heimsókn í lokaţćttinum, les gömlu mönnunum pistilinn og leiđréttir kveđskap Einars međ léttum brag.

Kápumynd af höfundi: Brynjólfur Ţórđarson.
Baksíđumynd: Jóhannes S. Kjarval.
Útgefandi: Skrudda, Reykjavík, 2020.
Tímamót
Lykilskáldsaga eftir Ţorstein Gíslason skáld og ritstjóra fjallar um Ísland um aldamótin 1900. Ţorsteinn samdi söguna á efstu ćviárum sínum, sennilega eftir ađ hann flutti og birti útvarpsfyrirlestra sína 1936 um stjórnmálasögu Íslands 1896-1918. Hann kaus ađ tvísegja ţennan ţátt ţjóđarsögunnar, fyrst frá ţröngu sjónarhorni sagnfrćđingsins og annálaritarans og síđan aftur af víđfeđmum og frjálsum útsýnishóli skáldsins eins og til ađ freista ţess ađ mála fjölskrúđugri og skarpari myndir af aldarfarinu, hugmyndaheimi fólksins, ástandi landsins og stjórnmálabaráttunni. Handritiđ sem kemur fyrst nú fyrir sjónir lesenda fannst í fórum höfundarins ađ honum látnum 1938 og bregđur ljóslifandi birtu á ţjóđlíf aldamótaáranna í Reykjavík og úti um landiđ. Handritiđ bjuggu til prentunar Anna K. Bjarnadóttir og Ţorvaldur Gylfason sem einnig ritar inngang međ skýringum.

Jón Kristinn Cortez bjó til prentunar.
Kápumynd eftir Vigni Jóhannsson.
Baksíđumynd af höfundum: Gunnar Karlsson.
Útgefandi: Gutti, Reykjavík, 2019.
Svífandi fuglar
Fimmtán sönglög eftir Ţorvald Gylfason fyrir háa rödd, píanó og selló viđ ljóđ eftir Kristján Hreinsson í útsetningu Ţóris Baldurssonar. Ljóđin og lögin eru óđur til lífsins međ tćran bođskap um fegurđ heimsins og himinsins ađ leiđarljósi. Fćst í Tónastöđinni í Reykjavík.

EFNISSKRÁ

  1.   Í köldu myrkri
  2.   Í fađmi fugla
  3.   Fuglshjartađ
  4.   Vals
  5.   Vegur ţagnar
  6.   Sólskríkjan mín syngur
  7.   Fuglar minninga
  8.   Unađsreiturinn
  9.   Dúfa
  10. Erlan
  11. Spegill fuglanna
  12. Voriđ brosir
  13. Ég syng fyrir ţig
  14. Einn kafli
  15. Grátur Jarđar
  Ljóđ/Translations

Jón Kristinn Cortez bjó til prentunar.
Kápumynd eftir Vigni Jóhannsson.
Baksíđumynd af höfundum: Gunnar Karlsson.
Útgefandi: Gutti, Reykjavík, 2019.
Svífandi fuglar
Fimmtán sönglög eftir Ţorvald Gylfason fyrir lága rödd, píanó og selló viđ ljóđ eftir Kristján Hreinsson í útsetningu Ţóris Baldurssonar. Ljóđin og lögin eru óđur til lífsins međ tćran bođskap um fegurđ heimsins og himinsins ađ leiđarljósi. Fćst í Tónastöđinni í Reykjavík.

EFNISSKRÁ

  1.   Í köldu myrkri
  2.   Í fađmi fugla
  3.   Fuglshjartađ
  4.   Vals
  5.   Vegur ţagnar
  6.   Sólskríkjan mín syngur
  7.   Fuglar minninga
  8.   Unađsreiturinn
  9.   Dúfa
  10. Erlan
  11. Spegill fuglanna
  12. Voriđ brosir
  13. Ég syng fyrir ţig
  14. Einn kafli
  15. Grátur Jarđar
  Ljóđ/Translations
Prosperity through Trade and Structural Reform
Festschrift in honour of Per Magnus Wijkman, to celebrate his 80th anniversary.
The book is intended to mirror his many accomplishments, both as an original economic thinker in academia and as a practical leader of men dealing with difficult political tasks.
This volume is specially meant for a broad audience of economists and policy makers. Seventeen well-known authors from five countries have contributed. 
In his long and distinguished career as researcher and practitioner of economics, Per has acquired many friends among colleagues in academia, as well as in the three institutions where he served as Chief Economist. 
The authors´ contributions to this book span a wide range, from trade theory to structural policies, from pure research to applied studies. Thereby they mirror the broad scope of economics fields that Per has been engaged in throughout his professional life. 
The articles show that economic thinking concerns issues of great human interest and can provide us with important insights into the strivings and accomplishments of people and nations. 
Per Magnus Wijkman was Adjunct Professor at the University of Gothenburg and Chief Economist at the National Board of Trade, Sweden, the EFTA Secretariat in Geneva, and the Federation of Swedish Industries. 
Editors: Emil Ems is at present a board member of the Fulbright Commission in Sweden and Thorvaldur Gylfason is Professor of Economics at the University of Iceland.




Baksíđutextinn er tekinn úr formála Kristjáns Hreinssonar. Kápumyndir eftir Vigni Jóhannsson.
Útgefandi: Gutti, Reykjavík, í samvinnu viđ Stjórnarskrárfélagiđ, ágúst 2012.

Hreint borđ

Formáli eftir Kristján Hreinsson

Bókin geymir 69 áđur birtar ritgerđir um stjórnarskrármáliđ frá ólíkum sjónarhornum og kom út í ágúst 2012. Fćst í öllum bókabúđum. Einnig til sem rafbók međ 83 ritgerđum.

 

Efnisyfirlit

1.   Ný stjórnarskrá ţokast nćr
2.   Klukkan gengur
3.   Mánudagur í Reykjavík
4.   Ţegar hjólin snúast
5.   Handarbakavinna? Algjört klúđur?
6.   Mannréttindakaflinn
7.   Orđ skulu standa
8.   Fölnuđ fyrirmynd
9.   Gćti ţetta gerzt hér?
10. Auđlindaákvćđi Stjórnlagaráđs
11. Meira um auđlindaákvćđiđ
12. Ađ rífa niđur eldveggi
13. Lög og lögfrćđingar
14. Efnahagsmál í stjórnarskrá
15. Fjármál í stjórnarskrá
16. Austfjarđaslysiđ og önnur mál
17. Frumvarp Stjórnlagaráđs: Hvađ gerist nćst?
18. Sjálfstćđisflokkurinn og stjórnarskráin
19. Veikur málatilbúnađur
20. Rökrćđur um frumvarp Stjórnlagaráđs
21. Ţjóđaratkvćđi um frumvarp Stjórnlagaráđs
22. Upphafiđ skyldi einnig skođa
23. Stjórnarskrá fólksins
24. Til umhugsunar fyrir alţingismenn
25. Ađ veđsetja eigur annarra
26. Stjórnarskrá gegn leynd
27. Viđ lýsum eftir stuđningi
28. Rússagull
29. Leyndinni verđur ađ linna
30. Saga frá Keníu
31. Auđlindaákvćđiđ
32. Rök fyrir fćkkun ţingmanna
33. Tilbođ til ţings og ţjóđar
34. Forseti gegn flokksrćđi
35. Forsetaţingrćđi
36. Forsetaţingrćđi á Íslandi
37. Starfinu miđar áfram
38. Forseti Íslands og stjórnarskráin
39. Fćreyingar setja sér stjórnarskrá
40. Varnir gegn gerrćđi
41. Allir eru jafnir fyrir lögum
42. Menningararfur sem ţjóđareign
43. Réttur eins er skylda annars
44. Nýjar leikreglur, nýr leikur
45. Víti ađ varast
46. Íslenzkt stjórnarfar: Tveir vinklar
47. Ljós reynslunnar
48. Stjórnarskráin skiptir máli
49. Ađ endurbyggja brotiđ skip
50. Viđ sitjum öll viđ sama borđ
51. Hvernig landiđ liggur
52. Hvernig landiđ liggur: Taka tvö
53. Ćđstu lög landsins
54. Fyrirmynd frá Suđur-Afríku
55. Spurt og svarađ um stjórnarskrána
56. Ný stjórnarskrá: Til hvers?
57. Viđ fćkkum ţingmönnum
58. Stjórnarskrár Norđurlanda: Stiklađ á stóru
59. Tveggja kosta völ
60. Byrjum međ hreint borđ
61. Um nýja stjórnarskrá
62. Samrćđa um nýja stjórnarskrá
63. Enn um nýja stjórnarskrá
64. Ađ glíma viđ Hćstarétt
65. Dauđadjúpar sprungur
66. Stjórnarskráin og ESB
67. Ísland sem hindrunarhlaup
68. Rök fyrir utanţingsstjórn
69. Fćkkun ráđuneyta

Auđlindastjórn

Ritstjórar: Rabah Arezki, Ţorvaldur Gylfason og Amadou Sy

Ţessi bók geymir fimmtán ritgerđir, sem kynntar voru á ráđstefnu Alţjóđagjaldeyrissjóđsins og Seđlabanka Alsírs um auđlindastjórn í nóvember 2010. Ritgerđirnar fjalla um ýmsar hliđar málsins: Er auđlindagnćgđ blendin blessun? Hvađ getur Nígería lćrt af Noregi? Hvađ ţarf til ađ skjóta fjölbreyttum og styrkum stođum undir efnahagslífiđ frekar en ađ eiga allt undir náttúruauđlindum? Hvernig hefur olíulöndum haldizt á olíuauđi sínum? Hvernig er bezt ađ haga fjármálum ríkisins og gengismálum í löndum, sem eiga mikiđ af náttúruauđlindum? Leiđir auđlindaútgerđ af sér meiri hagsveiflur en ella vćri? Hafa sveiflur koparverđs á heimsmarkađi kallađ miklar sveiflur yfir efnahagslífiđ í Síle? Hvernig er hćgt ađ haga efnahagsumbótum í löndum, sem eiga mikiđ af náttúruauđlindum? Hvađ ţarf til ađ koma slíkum umbótum í gegn? Höfundarnir eru 18 hagfrćđingar víđs vegar ađ úr heiminum.

 

Foreword
Christine Lagarde

1. Overview
Leslie Lipschitz

Part I. Commodity Markets and the Macroeconomy

2. Natural Resource Endowment: A Mixed Blessing?
Thorvaldur Gylfason, University of Iceland

3. Primary Commodities: Historical Perspectives and Prospects
Marian Radetzki, Luleĺ University of Technology

Part II. Economic Diversification and the Role of Finance

4. Economic Diversification in Resource Rich Countries
Alan Gelb, Center for Global Development
 
5. Finance and Oil: Is there a Natural Resource Curse in Financial Development?
Thorsten Beck, Tilburg University

6. The Economics of Sovereign Wealth Funds: Lessons from Norway
Thomas Ekeli, Ministry of Finance, Norway
Amadou Sy, IMF Institute
 
Part III. Fiscal Policy

7. What Can We Learn from Primary Commodity Prices Series which is Useful to Policymakers in Resource Rich Countries?
Kaddour Hadri, Queens University Management School
 
8. Sustainable Fiscal Policy for Mineral-Based Economies
Kirk Hamilton and Eduardo Ley, World Bank

9. Fiscal Policy in Commodity Exporting Countries: Stability and Growth
Rabah Arezki, IMF Institute

Part IV. Exchange Rates and Financial Stability

10. How Can Commodity Exporters Make Fiscal and Monetary Policy Less Procyclical?
Jeffrey Frankel, Harvard University

11. Natural Resources Management and Financial Stability: Evidence from Algeria
Mohammed Laksaci, Governor, Bank of Algeria
 
12. Copper and Macroeconomic Fluctuations in Chile
José De Gregorio, Governor, Central Bank of Chile

Part V. Governance and Institutional Aspects

13. The Political Economy of Reform in Resource Rich Countries
Ragnar Torvik, Norwegian University of Science and Technology
 
14. Terms of Trade and Growth of Resource Economies: A Tale of Two Countries
Augustin Fosu, UNU-WIDER
Anthony Owusu Gyapong, Penn State University-Abington

Útgefandi: Alţjóđagjaldeyrissjóđurinn, Washington, DC, september 2011. Til sölu hér.

Norđurlönd í kreppu

Ţorvaldur Gylfason, Bengt Holmström,  Sixten Korkman,  Hans Tson Söderström og Vesa Vihriälä

Síđustu tvö ár hefur heimurinn gengiđ í gegn um fjármálakreppu og djúpa efnahagslćgđ, hina dýpstu síđan í heimskreppunni 1929-39. Norđurlönd hafa orđiđ verr úti en flest önnur lönd.

Fjármálakreppan hefur hleypt af stađ rökrćđum um getu heimsbúskaparins til ađ bregđast hjálparlaust viđ svo miklum skelli, um ţörfina fyrir úrrćđabetri stjórn á fjármálamörkuđum og strangara eftirlit međ ţeim og um hlutverk hagstjórnar í sveiflujöfnunarskyni. Kreppan hefur leitt til endurmats á stjórn peningamála og fjármála ríkisins. Hún vekur spurningar um ágćti óheftrar hnattvćđingar og undirstrikar ţörfina fyrir samstarf og stofnanir á alţjóđavettvangi. Hún varpar ljósi á kosti og galla velferđarríkisins og áhćttuskiptabúnađar ţess. Kreppan kallar á víđtćkt endurmat á gömlum og nýjum álitamálum um hagstjórn.

Ţessi bók fjallar um fjármálakreppuna og efnahagslćgđina af hennar völdum af sjónarhóli lítilla opinna hagkerfa međ sérstakri skírskotun til Norđurlanda. Bókin tekur á mörgum brennandi spurningum: Hvers vegna urđu Norđurlöndin fyrir skelli, sem virđist ekki hafa stafađ af veikleikum í fjármálakerfi ţeirra sjálfra (ađ Íslandi undanskildu) og ekki heldur af skorti á samkeppnishćfni ţeirra á heimsmörkuđum? Hvađ hafa Norđurlöndin gert til ađ stemma stigu fyrir afleiđingum kreppunnar heima fyrir? Hvađa lćrdóma er hćgt ađ draga af kreppunni um stjórn og fyrirkomulag peningamála á Norđurlöndum? Gerđu Svíar rétt í ađ halda í sćnsku krónuna? Gerđu Finnar rétt í ađ taka upp evru? Hvađ fór úrskeiđis á Íslandi? Er ţörf og svigrúm fyrir örvandi ađgerđir í ríkisfjármálum í litlum opnum hagkerfum, ef skuldir ríkisins eru viđ efstu hćttumörk? Hvernig er hćgt ađ sameina styrka stjórn ríkisfjármála og endurheimt örs hagvaxtar? Ćttu Norđurlöndin ađ endurskođa opingáttarstefnu sína í ljósi hverfullar ţróunar efnahagsmála á heimsvísu? Er velferđarríki Norđurlanda léttir eđa byrđi í ljósi kreppunnar?

Bókin leitar svara viđ áleitnum spurningum um hagstjórn í litlum opnum hagkerfum í sviptivindasömum heimi. Hún leggur til hagstjórn, sem hentar til ađ leiđa Norđurlöndin í eftirsókn ţeirra eftir betra skjóli og meira úthaldi.

 

Útgefandi: Rannsóknastofnun finnsks efnahagslífs (ETLA), Helsinki, janúar 2010.

Síđasta ritgerđasafn mitt, Tveir heimar, kom út hjá Háskólaútgáfunni í desember 2005. Ţađ geymir 168 ritgerđir og greinar frá árunum 2001-2005. Ţađ birtist í beinu framhaldi af síđasta ritgerđasafni mínu, Framtíđin er annađ land, sem kom út hjá Háskólaútgáfunni 2001. Ţar áđur birti ég Viđskiptin efla alla dáđ (Mál og menning, 1999) og ţar á undan Síđustu forvöđ (Háskólaútgáfan, 1995). Fyrstu söfnin mín ţrjú gaf Hiđ íslenzka bókmenntafélag út árin 1990-1993. 

Efni bókarinnar er skipt í tíu bálka. Hinn fyrsti heitir Menning. Ţar er fjallađ um íslenzka tungu, skáldskap, leikhús, kvikmyndir og tónlist. Annar bálkur ber heitiđ Menntun, ţróun og skipulag og fjallar um menntamál, börn, ţróunarađstođ og heilbrigđismál frá ýmsum hliđum. Ţarna geri ég m.a. grein fyrir ţeirri skođun, ađ hugarfars- og skipulagsbreytinga sé ţörf í menntamálum og heilbrigđismálum. Ţriđji bálkur heitir Friđur, landvarnir, lýđrćđi. Ţar er fjallađ um varnir Íslands og annarra landa, lýđrćđi, stjórnarskrána, stríđ og friđ. Fjórđi og fimmti bálkurinn heita Ísland ögrum skoriđ og Stjórnmál. Ţar er ađ finna ýmislegt efni um Ísland, skipulag Reykjavíkur, úthlutun ţingsćta, einkavćđingu bankanna og önnur álitamál, sem eru ofarlega á baugi. Í sjötta kafla, sem heitir Búvernd, fiskur og fjármál, er linsunni beint ađ landbúnađarmálum, lífinu í sveitinni, útvegsmálum og fjármálum ríkisins. Ţar vaknar m.a. ţessi spurning: áttu ţrćlahaldarar ađ fá bćtur fyrir eignarnám, ţegar ţrćlahald var afnumiđ? Sjöundi og áttundi bálkurinn heita Ameríka og Evrópa og Afríka og Austurlönd, og kennir ţar ýmissa grasa víđs vegar ađ. Ţarna eru sagđar sögur um Bandaríkin, ýmis Evrópulönd, Rússland, Fćreyjar, fíla, Afríku, Arabalönd, konur, hryđjuverk, Asíu o.m.fl. Níundi kaflinn heitir Orka, viđskipti, vöxtur. Ţar er fjallađ um orkumál, millilandaviđskipti og vöxt og viđgang efnahagslífsins um allan heim frá ýmsum hliđum. Tíundi og síđasti bálkur bókarinnar heitir Svipir og saga. Hann fjallar um fólk, alls konar fólk. Lokakaflinn fjallar um ćttjarđarást.

Bókin er 728 blađsíđur. 

Kaflaskipan er ţessi:

I.   Menning
1.   Hvers virđi er tunga, sem týnist?
2.   Samtöl um tungumál
3.   Tannvara eđa vađmál?
4.   Fróđleikur í skáldskap
5.   Út međ rusliđ – eđa hvađ?
6.   Samkomulag um leikhús
7.   Klámhundar og heimsbókmenntir
8.   Afţreying eđa upplýsing?
9.   Hafiđ hugann dregur
10. Hugir og hjörtu
11. Tannlćkningar og tónlist
12. Verdi og Wagner: Saga um samskiptaleysi

II.  Menntun, ţróun og skipulag
13. Markmiđ og leiđir í menntamálum
14. Virđing fyrir tölum
15. Fjölbreytni borgar sig
16. Móttökuskilyrđi í skólum
17. Stytting framhaldsskólanáms
18. Hliđ viđ hliđ
19. Um hvađ var samiđ?
20. Hver á ađ sjá um börnin?
21. Börn eru nauđsynleg
22. Menntun, aldur og heilbrigđi
23. Menntun gegn fátćkt
24. Dropi í hafiđ
25. Hver á ađ borga brúsann?
26. Háskólagjöld: Flóttaleiđ eđa lausn?
27. Hin hliđin á málinu
28. Bil ađ brúa
29. Skrapdagar eđa skólagjöld?
30. Reiknilíkaniđ og framtíđ Háskólans
31. Kínverska leiđin
32. Mislagđar hendur

III. Friđur, landvarnir, lýđrćđi
33. Augu fyrir auga
34. Viđ áramót
35. Friđur á vörumarkađi
36. Varnir Íslands og annarra landa
37. Varnir og fjármál
38. Ađ verzla međ varnir
39. Hvađ kostar ađ verja land?
40. Lýđrćđi og lífskjör
41. Lýđrćđi ađ loknu stríđi
42. Lengi býr ađ fyrstu gerđ
43. Lýđrćđi á Íslandi
44. Lýđrćđi í skjóli laga
45. Ađför gegn lýđrćđi
46. Styrr um stjórnarskrá
47. Brestir og brak
48. Sjálfs er höndin hollust
49. Tvöföld slagsíđa

IV. Ísland ögrum skoriđ
50. Sinnaskipti eđa hrakningar?
51. Ţau gefa okkur ullina
52. Lausbeizlađ lánsfé
53. Skin og skuggar
54. Skorpulíf
55. Vitnisburđur fréttamanns
56. Íslandsskýrslan frá OECD
57. Ađ sitja í súpunni
58. Auđlegđ málsins og mútur
59. Einkavćđing í uppnámi
60. Er botninum náđ?
61. Hver er munurinn?
62. Allt fyrir ekkert
63. Fjárfestingarstefnan
64. Hversu dregur Ísland ađ?
65. Tengslin viđ fortíđina
66. Sextán milljarđar á silfurfati

V. Stjórnmál
67. Rangar skođanir
68. Öll vitleysa er eins
69. Ađ gera hlutina í réttri röđ
70. Dauđadjúpar sprungur
71. Opnum bćkurnar aftur í tímann
72. Veldi Baugs
73. Hvađ gera auđmenn?
74. Kannski tuttugu manns
75. Blöđ, lekar, morđ
76. Bankar og stjórnmál
77. Bankar og völd
78. Sjaldan er ein bára stök
79. Ţađ tókst – eđa hvađ?
80. Svona eiga sýslumenn ađ vera
81. Blóđiđ ţýtur um ţjóđarpúlsinn
82. Flokkurinn lengi lifi
83. Reykjum ekki í rúminu eftir 2016

VI. Búvernd, fiskur og fjármál
84. Búvernd: Er loksins ađ rofa til?
85. Búverndarblús
86. Tilbrigđi viđ búvernd
87. Ađ byrja á öfugum enda
88. Menn og dýr
89. Eignarnám eđa skuldaskil?
90. Hugsunarlaust örlćti hafsins
91. Ađ bćta gráu ofan á svart
92. Fyrirgefning og fjármál
93. Heilbrigđi er hagstćrđ
94. Hagstjórn, fjármál og hagvöxtur

VII. Ameríka og Evrópa
95. Breyttir tímar
96. Vúdúhagfrćđi
97. Kjósendur án landamćra
98. Stríđsherrann
99. Munu farsímarnir sigra?
100. Augu umheimsins
101. Bylting í London
102. Atvinnuleysi á undanhaldi
103. Sćlla er ađ gefa en ţiggja
104. Sagan endurtekur sig
105. Vínlönd
106. Eldmóđur í Eistum
107. Útskrift 1. maí
108. Rússland, Rússland
109. Vor í Fćreyjum
110. Fćreyjar ţurfa sjálfstćđi
111. Margt býr í hćđinni

VIII.Afríka og Austurlönd
112. Gimsteinastríđ
113. Bókasöfn og sćdýra
114. Afríkuland á uppleiđ
115. Ţegar voriđ kemur á hverju kvöldi
116. Loftkćling hitabeltisins
117. Ćfur viđ Hćstarétt
118. Frćndur og vinir
119. Síđbúiđ réttlćti er ranglćti
120. Breytileg átt
121. Hryđjuverk
122. Belgíska Kongó
123. Mildi kvenna
124. Ţrjár plágur
125. Arabar líta í eigin barm
126. Indland í sókn
127. Fílar, timbur, tónlist
128. Smáfiskadráp
129. Veik andstađa
130. Og ţjóđin svaf

IX. Orka, viđskipti, vöxtur
131. Olíulindir og stjórnmál
132. Olía: Eykur hún hagvöxt? Eflir hún friđ?
133. Dýrt bensín er blessun
134. Hálfur millilítri á hundrađiđ
135. Ađ flytja út orku
136. Allt hefur sinn tíma
137. Látum ţá alla svelgja okkur
138. Frambjóđendur gegn fríverzlun
139. Landsins forni fjandi
140. Tollheimtumenn og bersyndugir
141. Međ hrć inni í stofu
142. Heldur út ađ ýta
143. Hvađ kostar verđsamráđ?
144. Laun heimsins
145. Ferskir vindar
146. Tryggingar skipta sköpum
147. Virđing í viđskiptum
148. Heilbrigđi og hagvöxtur
149. Heilbrigđi, tónlist, hagvaxtarrćkt
150. Stríđ gegn fátćkt
151. Trú, von og vöxtur

X. Svipir og saga
152. Endurminningar
153. Václav Havel
154. Hús skáldsins
155. Viđ Vimmi
156. Viđ Chuck
157. Kvikmyndir og geđveiki
158. Sögumađur deyr
159. Ţegar Kastró kveđur
160. Jón Sigurđsson forseti
161. Persónur og saga
162. Ísland sem einleikshljóđfćri
163. Ólafur Thors
164. Valtýr
165. Ađ njóta sannmćlis
166. Hannes Hafstein
167. Ađ tapa – og sigra samt
168. Um ćttjarđarást

Manntal

Mannanöfn

Önnur heiti og stađir

Efnisatriđi

Hér ađ neđan segir ađ auki frá fjórum bókum: (a) ritgerđasafni (Framtíđin er annađ land), sem kom út í desember 2001; (b) öđru ritgerđasafni (Viđskiptin efla alla dáđ), sem kom út í september 1999; (c) bók og bandi (Ađ byggja land), sem komu út í desember 1998; og (d) einni bók enn (Principles of Economic Growth), sem birtist á alţjóđamarkađi í september 1999.
Nýtt ritgerđasafn mitt, Framtíđin er annađ land, kom út hjá Háskólaútgáfunni í desember 2001. Bókin geymir 42 ritgerđir og greinar, sem ég hef birt á ýmsum stöđum síđan 1999, auk ítarlegs inngangs. Síđasta ritgerđasafn mitt, Viđskiptin efla alla dáđ, kom út hjá Máli og menningu haustiđ 1999. Ţar áđur birti ég Síđustu forvöđ, en sú bók kom út hjá Háskólaútgáfunni 1995, og ţar áđur ţrjú önnur söfn, sem Híđ íslenzka bókmenntafélag gaf út árin 1990-1993. 

Efni bókarinnar er skipt í sex bálka. Hinn fyrsti heitir Stjórnmál og saga. Ţar er fjallađ um framtíđ Reykjavíkur, ólíkar lífsskođanir og stjórnmálastefnur, magnlaust almenningsálit og verzlunarsögu í 60 ár. Annar bálkur ber heitiđ Fjármál og framleiđni og fjallar um afstöđu manna til eigin fjár og annarra, um ólíkan féţroska ţjóđa, peninga, verđbólgu, atvinnuleysi og lífskjör. Ţriđji bálkur heitir Krónan og evran. Ţar er fjallađ um gengi krónunnar og gengisfall og fyrirkomulag gengismála, ţar á međal spurninguna um ţađ, hvort viđ eigum ađ kasta krónunni og taka heldur upp evru á Íslandi. Fjórđi bálkurinn heitir Hagvöxtur og menntun. Ţar er ađ finna ýmislegt efni um helztu uppsprettur hagvaxtar um heiminn, ţar á međal menntun. Ţarna er einnig ađ finna greinargerđ fyrir ţeirri skođun, ađ náttúruauđlindagnćgđ hneigist til ađ draga úr menntun og hagvexti, sé ekki vel á málum haldiđ. Í fimmta kafla, sem heitir Til hafs, er linsunni beint ađ landi og sjó í samhengi viđ ađra ţćtti efnahagslífsins, ţar á međal menntamál. Rökin fyrir veiđigjaldi eru rakin í ţaula. Sjötti og síđasti bálkurinn heitir Önnur lönd, og kennir ţar ýmissa grasa. Ţarna er fjallađ um landafrćđi og frönsk efnahagsmál, konur, ástandiđ í Austurlöndum nćr og margt fleira.

Bókin er 368 blađsíđur. 

Kaflaskipan er ţessi:

Inngangur

I. Stjórnmál og saga
1. Framtíđ Reykjavíkur
2. Ólíkar lífsskođanir
3. Ađ flokka stjórnmálastefnur
4. Er almenningsálitiđ magnlaust?
5. Ţrjú verk ađ vinna
6. Verzlunarsaga i sextíu á: Tíu vörđur á vegi


II. Fjármál og framleiđni
7. Annarra fé
8. Féţroski
9. Peningar og verđbólga
10. Atvinnuleysi, laun og verkföll
11. Framleiđni og lánsfé
12. Framleiđni og lífskjör: Hvar stöndum viđ?


III. Krónan og evran
13. Er gengiđ rétt?
14. Erlendar skuldir: Áfram hćrra
15. Gjaldeyrisforđinn
16. Á gengi ađ vera fast eđa fljóta? 
Gengisskipan viđ frjálsar fjármagnshreyfingar


IV. Hagvöxtur og menntun
17. Ađ vaxa í sundur
18. Náttúra, menntun og lífskjör
19. Menntun, gróska og markađur
20. Mannauđur er undirstađa efnahagslífsins
21. Menntun borgar sig — eđa hvađ? 
22. Launamunur og menntun
23. Menntun, menntun, menntun
24. Menntun, jöfnuđur og hagvöxtur
25. Spilling og hagvöxtur


V. Til hafs
26. Ţeir ţurfa ađ sjá samhengiđ
27. Veiđigjald: Ţrjá leiđir til lausnar
28. ,,Hóflegt gjald"
29. Land og sjór eru systur
30. Búvernd og verđbólga
31. Náttúruauđlindir, útflutningur og Evrópa


VI. Önnur lönd
32. Ţyrpingar
33. Ađ opna lönd
34. Góđ ráđ dýr
35. Frakkland
36. Stríđ! Er Rauđa krossinum um ađ kenna?
37. Vegtollar, repúblikanar og Rússland
38. Konur og hagvöxtur
39. Minning um Benjamín
40. Ađ fara fetiđ
41. Ţjónustuhagkerfiđ
42. Olía: Eykur hún hagvöxt? Eflir hún friđ?


Manntal

Lönd og stađir

Efnisatriđi

Ritgerđasafn mitt, Viđskiptin efla alla dáđ, kom út hjá Heimskringlu, Háskólaforlagi Máls og menningar, í byrjun september 1999. Bókin geymir 36 ritgerđir og greinar, sem ég hef birt á ýmsum vettvangi síđan 1996, en síđasta ritgerđasafn mitt, Síđustu forvöđ, kom út í árslok 1995.

Efni bókarinnar er skipt í sex bálka. Hinn fyrsti heitir Hagfrćđingar. Ţar er Jóni Sigurđssyni forseta lýst sem eindregnum viđskiptafrelsisfrumkvöđli og fyrsta hagfrćđingi Íslands. Ţá berast böndin ađ íslenzkum hagfrćđingum yfirleitt og nokkrum erlendum hagfrćđingum, sem um hefur munađ. Annar bálkur ber heitiđ Lögmáliđ er eitt og fjallar um fjarlćg lönd í Suđur-Ameríku, Afríku og Asíu. Af ţeim má ýmislegt lćra, ţví ađ markađslögmálin eru alls stađar hin sömu óháđ landfrćđilegu. Ár renna alls stađar niđur. Ţriđji bálkur heitir Úr takti viđ umheiminn? Ţar er fjallađ frekar um Asíulönd, einkum Hong Kong og Taíland, auk Írlands og Svíţjóđar, til ađ beina athygli lesandans ađ ólíkum hagstjórnarháttum og ólíkum efnahagsumbótahrađa á ýmsum stöđum međ skírskotun hingađ heim. Fjórđi bálkurinn heitir Menntamál og menning og er í annarri tóntegund en efniđ á undan. Ţar er ađ finna ýmsar vangaveltur um úrlausn brýnna verkefna í menntamálum ţjóđarinnar og um efnahags- og menningarlífiđ í landinu. Í fimmta kafla, sem heitir Til sjós og sveita, er linsunni beint ađ sjávarútvegs- og landbúnađarmálum í samhengi viđ ađra ţćtti efnahagslífsins og hagvaxtarhorfur Íslands á nćstu öld. Sjötti og síđasti bálkurinn heitir Vinna, bylting og vöxtur og fjallar um atvinnumál, efnahagsumbćtur og hagvöxt á Íslandi og annars stađar.

Bókin er 359 blađsíđur. 

Kaflaskipan er ţessi:

I. Hagfrćđingar
1. Brautryđjandinn
2. Íslenzkir hagfrćđingar: Hvert er nú orđiđ okkar starf?
3. Hagstofan í ham
4. Góđ og vond hagfrćđi
5. Strákurinn frá Harvard
6. Já, hlustum fyrir alla muni á Adam Smith


II. Lögmáliđ er eitt
7. Sögur úr suđri
8. Afríka: Engin von?
9. Suđaustur-Asía: Miđstjórn eđa markađur?
10. Miđstjórn og markađur: Eitt dćmi enn


III. Úr takti viđ umheiminn?
11. Viđskiptin efla alla dáđ
12. Brosandi land
13. Asía: Ekkert ađ óttast
14. Írland: Međ pálmann í höndunum
15. Sćnska velferđarríkiđ: Enn í fullu fjöri?


IV. Menntamál og menning
16. Menntun og markađur
17. Veiđigjald og vandinn í menntamálum
18. Upplýsing og lífskjör
19. Útţrá, menning og heimţrá
20. Hús og hugarfar
21. Hátíđarrćđa


V. Til sjós og sveita
22. Úlfaldablóđ
23. Eitt orđ um mikiđ mál
24. Veiđigjald og menntun: Reynsla Falklendinga
25. Skjaldborgin er ađ bresta
26. Sjö krónur af hverjum tíu?!
27. Blendin blessun
28. Náttúra, vald og vöxtur
29. Búvernd: Er ekkert ađ rofa til?


VI. Vinna, bylting og vöxtur
30. Aldrei til friđs?
31. Aldrei rétti tíminn
32. Hlutverkinu er ekki lokiđ
33. Hagur, lög og siđir
34. Er ég byltingarmađur?
35. Hagstjórn og hagvaxtarhorfur viđ upphaf nýrrar aldar
36. Útflutningur, verđbólga og hagvöxtur


Manntal

Í bókinni koma margir menn viđ sögu, bćđi erlendir menn og Íslendingar, og er gerđ stutt grein fyrir hverjum og einum í manntalinu í bókarlok.

Ritdómur um bókina eftir dr. Gylfa Magnússon dósent birtist í Morgunblađinu 28. október 1999.



byggja.jpg (121605 bytes)

Sjónvarpsţáttaröđin Ađ byggja land var endurgefin út á DVD-diski 17. júní 2011 í tilefni dagsins međ enskum texta. Hún kom fyrst út á bók og bandi hjá Háskólaútgáfunni í desember 1998. Ţćttirnir fjalla um hagstjórnarhugmyndasögu Íslendinga á síđustu öld og ţessari í gegn um samfellda frásögn af ţrem mönnum, ţeim Jóni Sigurđssyni, Einari Benediktssyni og Halldóri Laxness.

Fyrsti ţáttur ber heitiđ Brautryđjandinn. Ţar er Jóni Sigurđssyni forseta lýst sem einörđum málsvara frjálsra viđskipta og erlendrar fjárfestingar á Íslandi: sem hagfrelsishetju, fyrsta hagfrćđingi Íslands. Hann átti undir högg ađ sćkja í innanlandsmálum, svo ađ forustu hans og hugmyndum var hafnađ í hverju málinu á eftir öđru.

Annar ţáttur heitir Ofurhuginn og fjallar um Einar Benediktsson skáld. Hann kynnti hugmyndir sínar um fjárhags- og framfaramál ţjóđarinnar í beinu framhaldi af frelsisbaráttu Jóns forseta, en viđhorf hans urđu undir í orrahríđ stjórnmálanna á fyrri hluta ţessarar aldar. Ísland tók ţá ađra stefnu en ţeir Jón og Einar höfđu markađ.

Ţriđji ţáttur heitir Gagnrýnandinn. Ţar er ţví lýst, hvernig Halldór Laxness rithöfundur brást viđ haftastefnu stjórnvalda á fimmta áratug aldarinnar. Rökum hans fyrir frjálsum viđskiptum, skynsamlegri landbúnađarstefnu og öđrum efnahagsumbótum er lýst til ađ kasta ljósi á efnahags- og ţjóđlífiđ á Íslandi allt fram á okkar daga.

Inn í frásögnina er fléttađ ýmsu efnahags- og menningarsögulegu efni, sem varđar ţessa ţrjá menn og hagstjórnarhugmyndir ţeirra.

Pálmi Gestsson fer međ hlutverk ţremenninganna. Vignir Jóhannsson býr til leikmynd. Karl R. Lilliendahl kvikmyndađi. Jón Egill Bergţórsson stjórnađi gerđ myndanna. Höfundur textahandrits, framleiđandi og ţulur er Ţorvaldur Gylfason.

Ţćttirnir voru frumsýndir í Sjónvarpinu í nóvember 1998 og endursýndir í desember 1998. Ţeir voru sýndir í fćreyska sjónvarpinu um páskana 2005 (föstudaginn langa, páskadag og annan í páskum). Ţeir voru endursýndir á Hringbraut á nýársdag 2018.

Dómar um ţćttina eftir Eggert Ţór Bernharđsson sagnfrćđing birtust í Morgunblađinu 11., 18. og 25. nóvember 1998. Sjá einnig dóm eftir Ólaf H. Torfason kvikmyndagagnrýnanda í tímariti kvikmyndagerđarmanna, Land og synir, maí/júní 1999.

Ţessi bók, Principles of Economic Growth, er hugsuđ sem inngangur ađ hagvaxtarfrćđi handa háskólanemendum í hagfrćđi, viđskiptafrćđum og skyldum greinum, t.a.m. félagsvísindum, heimspeki, sögu og lögum, og einnig handa öđrum lesendum, sem hafa hug á ađ kynna sér efniđ.

Bókin hefur ţrenns konar sérstöđu međal slíkra bóka. Í fyrsta lagi víkur hún frá ţeirri hugmynd, sem hefur ađ segja má runniđ eins og rauđur ţráđur í gegnum alla hagvaxtarfrćđi fram til ţessa: ađ hagvöxtur hvíli fyrst og fremst á tćkniframförum. Hér er hagvaxtarfrćđin túlkuđ međ öđrum hćtti, ţannig ađ hagrćđing (ţ.e. aukin hagkvćmni) geti ekki síđur en tćkniframfarir knúiđ hagvöxtinn áfram yfir löng tímabil. Ţetta sjónarhorn gerir ţađ kleift ađ byggja brýr til ýmissa átta, t.d. til ađ skođa og skýra sambandiđ á milli hagstjórnar og hagvaxtar, ţví ađ efnahagsumbćtur, sem auka hagkvćmni í búskap ţjóđanna, koma í sama stađ niđur og tćkniframfarir og örva ţví hagvöxt. Ţannig er í bókinni talsvert efni um sambandiđ á milli hagvaxtar og erlendra viđskipta, verđbólgu, einkavćđingar, menntunar, náttúruauđlinda og atvinnuleysis. Ţetta efni er sumt sótt í rannsóknir mínar og margra annarra undangengin ár.

Í öđru lagi er sérstađan fólgin í ţví, ađ efniđ er sett fram í máli og myndum án ţeirrar stćrđfrćđi, sem setur mjög svip sinn á allar ađrar bćkur um efniđ. Í ţessari bók er stćrđfrćđin öll aftan meginmáls í viđaukum, svo ađ lesandinn getur leitt hana hjá sér, ef hann vill, án ţess ađ missa tökin á textanum. Ţetta er gert til ađ reyna ađ gera efniđ ađgengilegt almennum lesendum, svo sem blađamönnum, embćttismönnum og stjórnmálamönnum, sem vilja síđur láta drekkja sér í tćknilegum bollaleggingum. Bókin er stutt, innan viđ 200 síđur.

Í ţriđja lagi er reynt ađ setja efniđ í sögulegt og landfrćđilegt samhengi međ ţví ađ rekja sögu hagvaxtarfrćđinnar í stuttu máli og segja sögur af hagvexti um heiminn allan. Bókin er full af dćmisögum víđs vegar ađ og nefnir nöfn og gerir loks grein fyrir ţeim, sem viđ sögu koma, í stuttu manntali í bókarlok. Bókinni fylgja um 300 glćrur, sem hćgt er ađ nálgast á netinu án endurgjalds.  

Ritdómur um bókina eftir dr. Gylfa Magnússon dósent birtist í Morgunblađinu 22. ágúst 2000. Frekari upplýsingar um bókina á ensku er ađ finna annars stađar á vefnum.

Ţakka ţér fyrir innlitiđ.

Aftur í ritaskrá

Aftur heim

Back home

Back to bibliography

In English

Fjögur tré
eftir Claude Monet

wpe5.jpg (9590 bytes)